Vi khuẩn gây ngộ độc thực phẩm từ gấu mèo có thể gây ô nhiễm sông ngòi tại Nhật Bản

Một nghiên cứu mới đây từ Đại học Công lập Osaka đã chỉ ra mối liên hệ đáng lo ngại giữa loài gấu mèo (raccoon) và sự lây lan của một chủng vi khuẩn gây ngộ độc thực phẩm nguy hiểm, có khả năng ô nhiễm các nguồn nước sông. Phát hiện này không chỉ cung cấp manh mối quan trọng trong việc giải mã con đường lây nhiễm mầm bệnh từ động vật hoang dã sang người, mà còn là lời cảnh báo về an toàn vệ sinh thực phẩm tại Nhật Bản.

Vi khuẩn Alberti: Mối đe dọa tiềm ẩn từ động vật hoang dã

Ngộ độc thực phẩm là một trong những loại bệnh truyền nhiễm phổ biến, và đặc biệt nguy hiểm khi các mầm bệnh có khả năng lây truyền giữa người và động vật, còn gọi là bệnh truyền nhiễm từ động vật sang người (zoonosis). Trong số các tác nhân gây bệnh này, chủng vi khuẩn có tên 'Alberti' – được công nhận là một loài mới vào năm 2003 – đang ngày càng được quan tâm. Vi khuẩn Alberti thường chọn các loài động vật hoang dã, trong đó có gấu mèo, làm vật chủ. Đáng chú ý, một số chủng vi khuẩn Alberti có khả năng sản sinh độc tố tương tự như độc tố của vi khuẩn E. coli O157, một trong những nguyên nhân chính gây ra hội chứng tan máu urê huyết và nhiều trường hợp ngộ độc thực phẩm nghiêm trọng. Điều này cho thấy tiềm năng gây bệnh cao của chủng vi khuẩn này. Tại Nhật Bản, đã có ít nhất 11 vụ ngộ độc thực phẩm tập thể được xác nhận mà nguyên nhân được cho là từ nguồn nước hoặc rau củ bị nhiễm khuẩn, cho thấy tầm quan trọng của việc kiểm soát các nguồn lây nhiễm.

Nghiên cứu tại Osaka hé lộ con đường lây nhiễm

Để làm rõ con đường lây truyền của vi khuẩn Alberti, nhóm nghiên cứu do Phó Giáo sư Jun Hinenoya thuộc Đại học Công lập Osaka dẫn đầu đã tiến hành một khảo sát quy mô tại tỉnh Osaka. Các nhà khoa học đã thu thập mẫu nước từ 64 địa điểm thuộc 8 hệ thống sông khác nhau trong tỉnh. Kết quả phân tích cho thấy sự hiện diện của vi khuẩn Alberti tại 49 địa điểm (chiếm 77%) và trong 6/8 hệ thống sông được khảo sát. Điều đáng lo ngại là vi khuẩn này còn được phát hiện ở cả các khu vực thượng nguồn của sông, nơi không có dân cư sinh sống và khả năng ô nhiễm từ hoạt động của con người là rất thấp. Điều này gợi ý một nguồn lây nhiễm khác không phải từ con người. Song song với việc lấy mẫu nước, nhóm nghiên cứu cũng đã kiểm tra ruột của 122 con gấu mèo hoang dã bị bắt giữ trong khu vực tỉnh Osaka. Kết quả cho thấy 68 con (chiếm 56%) mang vi khuẩn Alberti trong đường ruột của chúng.

Mối liên hệ di truyền khẳng định vai trò của gấu mèo

Để xác định mối liên hệ trực tiếp giữa vi khuẩn trong sông và vi khuẩn từ gấu mèo, các nhà nghiên cứu đã tiến hành phân tích toàn bộ thông tin di truyền (DNA) của các chủng vi khuẩn được tìm thấy. Kết quả phân tích cho thấy nhiều chủng vi khuẩn Alberti được phân lập từ sông và từ ruột gấu mèo có trình tự DNA gần như giống hệt nhau. Đặc biệt, các nhà khoa học còn phát hiện những chủng vi khuẩn được thu thập từ sông và từ gấu mèo trong cùng một khoảng thời gian và ở các địa điểm gần nhau có thể được coi là những bản sao (clone) gần như y hệt. Phát hiện này củng cố mạnh mẽ giả thuyết rằng gấu mèo hoang dã đóng vai trò quan trọng trong việc mang mầm bệnh và phát tán vi khuẩn Alberti vào các hệ thống sông ngòi. Việc làm sáng tỏ con đường lây nhiễm này là bước tiến quan trọng giúp các nhà khoa học và cơ quan y tế hiểu rõ hơn về cách thức các mầm bệnh từ động vật hoang dã có thể xâm nhập vào môi trường sống của con người, từ đó đề ra các biện pháp phòng ngừa hiệu quả hơn.