Nhận tờ kết quả khám sức khỏe định kỳ bằng tiếng Nhật với hàng chục chỉ số, nhiều người Việt chỉ liếc qua dòng tổng kết rồi cất vào ngăn tủ — cho đến khi cần nộp giấy này để gia hạn visa, đổi việc, hoặc mua bảo hiểm nhân thọ thì mới cuống lên đi tìm.
Bài này giải thích rõ công ty có nghĩa vụ gì với việc khám sức khỏe của bạn, cách đọc các ký hiệu phán định trên tờ kết quả, và cách giữ/xin lại hồ sơ đúng quy trình — dựa trên quy định hiện hành của Bộ Y tế, Lao động và Phúc lợi Nhật Bản (mhlw.go.jp) tính đến 06/07/2026.
Tóm tắt nhanh
- Khám sức khỏe định kỳ (定期健康診断) là nghĩa vụ bắt buộc của công ty theo Luật An toàn Vệ sinh Lao động, áp dụng cho cả người làm 3/4 thời gian nhân viên chính thức, không phân biệt visa hay quốc tịch
- Công ty phải chi trả toàn bộ chi phí khám các hạng mục luật định; nếu tự đi khám ngoài công ty sẽ mất khoảng 5.000-15.000 yên vì đây là dịch vụ tự do không có bảo hiểm y tế chi trả
- Từ 1/1/2025 báo cáo kết quả khám sức khỏe của doanh nghiệp lên Sở Lao động chuyển sang khai báo điện tử bắt buộc — hồ sơ sức khỏe đang số hóa nhanh
- Công ty phải giữ Phiếu cá nhân khám sức khỏe (健康診断個人票) tối thiểu 5 năm — đây là căn cứ để bạn xin cấp lại khi đổi việc, gia hạn visa, mua bảo hiểm
- Có thể tự tra cứu lại kết quả khám đặc thù 5 năm gần nhất qua Mynaportal nếu có My Number đăng ký bảo hiểm y tế
Khám sức khỏe định kỳ là gì và ai bắt buộc phải khám
- Căn cứ pháp lý: Luật An toàn Vệ sinh Lao động (労働安全衛生法)
- Đối tượng bắt buộc: Lao động làm từ 3/4 thời gian nhân viên chính thức trở lên
- Chi phí khi công ty tổ chức: Công ty chi trả toàn bộ hạng mục luật định
- Chi phí tự đi khám (自由診療): Khoảng 5.000-15.000 yên/lần (gói tiêu chuẩn)
- Thời hạn lưu hồ sơ tối thiểu: 5 năm (健康診断個人票)
- Báo cáo điện tử bắt buộc: Áp dụng từ 1/1/2025
定期健康診断 (teiki kenko shindan) là đợt khám sức khỏe công ty phải tổ chức mỗi năm một lần cho toàn bộ 'người lao động thường xuyên sử dụng' theo quy định của Luật An toàn Vệ sinh Lao động. Theo hướng dẫn của Bộ Y tế, Lao động và Phúc lợi Nhật Bản (mhlw.go.jp), khái niệm 'thường xuyên sử dụng' không chỉ giới hạn ở nhân viên chính thức (正社員) — bất kỳ ai làm việc với thời gian bằng từ 3/4 thời gian làm việc của nhân viên chính thức cùng vị trí trở lên đều thuộc diện bắt buộc phải khám, kể cả hợp đồng thời vụ (契約社員), phái cử (派遣), thực tập sinh kỹ năng (技能実習) và lao động kỹ năng đặc định (特定技能).
Điểm quan trọng nhất mà nhiều người Việt bỏ sót: luật này không phân biệt quốc tịch hay loại tư cách lưu trú. Một bạn đang cầm visa kỹ năng đặc định làm việc tại nhà máy thực phẩm, hay một bạn thực tập sinh 3 năm ở xưởng cơ khí, đều có quyền được công ty tổ chức khám sức khỏe miễn phí y như đồng nghiệp người Nhật chính thức. Nếu công ty viện lý do 'người nước ngoài không cần khám' hoặc bắt bạn tự bỏ tiền khám các hạng mục luật định, đó là vi phạm nghĩa vụ của người sử dụng lao động.
- Khám khi mới vào công ty (雇入れ時健康診断): trong vòng 3 tháng trước hoặc sau ngày bắt đầu làm việc
- Khám định kỳ hằng năm (定期健康診断): ít nhất 1 lần/năm cho toàn bộ nhân viên đủ điều kiện
- Khám đặc thù/theo tính chất công việc: áp dụng riêng cho công việc có yếu tố độc hại, làm đêm thường xuyên, v.v.
- Với thực tập sinh kỹ năng: khám đầu vào trong 3 tháng trước/sau khi được phân công thực tập, sau đó khám định kỳ theo chu kỳ quy định suốt thời gian thực tập
Điều kiện áp dụng cụ thể cho từng loại visa
Một câu hỏi phổ biến là: 'Em làm parttime/arubaito thì có được khám không?' Câu trả lời phụ thuộc vào số giờ làm thực tế, không phụ thuộc vào tên gọi hợp đồng. Nếu giờ làm mỗi tuần của bạn đạt từ 3/4 giờ làm chuẩn của nhân viên chính thức tại công ty đó (thường tương đương khoảng 30 giờ/tuần trở lên nếu chuẩn công ty là 40 giờ), bạn thuộc diện bắt buộc khám. Nếu làm ít giờ hơn mức này, luật không bắt buộc công ty phải khám nhưng nhiều công ty vẫn tự nguyện áp dụng để đồng bộ quản lý.
- Lao động kỹ năng đặc định (特定技能): khám sức khỏe khi mới vào công ty là bắt buộc trong vòng 3 tháng trước/sau khi bắt đầu làm việc; nếu khám đủ các hạng mục theo Luật An toàn Vệ sinh Lao động trong vòng 3 tháng, có thể dùng luôn kết quả này để nộp cho thủ tục xin tư cách lưu trú tại Cục Xuất nhập cảnh, không cần khám thêm lần riêng cho hồ sơ visa
- Thực tập sinh kỹ năng (技能実習): nghiệp đoàn quản lý và công ty tiếp nhận chịu trách nhiệm tổ chức khám đầu vào và khám định kỳ trong suốt thời gian thực tập, chi phí do công ty tiếp nhận chi trả toàn bộ
- Du học sinh làm thêm (arubaito): thường không đạt ngưỡng 3/4 giờ làm nên phần lớn không thuộc diện bắt buộc; nên chủ động khám sức khỏe qua bảo hiểm y tế quốc dân (国民健康保険) hoặc dịch vụ khám đặc thù (特定健診) của địa phương nếu đủ 40 tuổi trở lên
- Kỹ sư/nhân viên văn phòng diện visa 技術・人文知識・国際業務: áp dụng như nhân viên chính thức Nhật, khám mỗi năm 1 lần do công ty tổ chức
⚠️ Nhiều công ty nhỏ (đặc biệt xưởng gia công, nông trại tiếp nhận thực tập sinh) hay bỏ qua nghĩa vụ này hoặc chỉ khám sơ sài vài hạng mục để tiết kiệm chi phí. Nếu công ty không tổ chức khám sức khỏe định kỳ trong hơn 1 năm, bạn có quyền hỏi thẳng phòng nhân sự hoặc liên hệ Sở Lao động (労働基準監督署) khu vực để phản ánh — đây là vi phạm có thể bị xử phạt hành chính đối với doanh nghiệp.
Quy trình khám và nhận kết quả — làm theo từng bước
- Nhận thông báo lịch khám từ phòng nhân sự: Công ty thường thông báo trước 2-4 tuần, kèm phiếu đăng ký (問診票) yêu cầu điền tiền sử bệnh, thói quen sinh hoạt bằng tiếng Nhật. Nếu không đọc hiểu hết, nên nhờ đồng nghiệp hoặc dùng ứng dụng dịch để điền chính xác, đặc biệt các mục về tiền sử gia đình và thuốc đang dùng.
- Chuẩn bị trước ngày khám: Nhịn ăn từ tối hôm trước nếu có xét nghiệm máu/nước tiểu lúc đói (thường ghi rõ 前日21時以降絶食 — nhịn ăn sau 21h hôm trước). Mang theo thẻ bảo hiểm y tế, kính nếu có (cho đo thị lực), và tránh vận động mạnh sáng hôm khám vì có thể ảnh hưởng huyết áp.
- Thực hiện các hạng mục khám luật định: Gồm đo chiều cao/cân nặng/vòng eo (hoặc thay bằng đo diện tích mỡ nội tạng theo chỉ định bác sĩ), đo huyết áp, xét nghiệm máu (mỡ máu, đường huyết, chức năng gan), xét nghiệm nước tiểu, chụp X-quang phổi, điện tâm đồ, đo thị lực/thính lực. Cẩm nang khám đặc thù bản 4.3 (3/2026) của Bộ Y tế Lao động Phúc lợi quy định có thể thay LDL-cholesterol bằng Non-HDL cholesterol nếu lấy máu sau ăn hoặc triglyceride quá cao.
- Nhận kết quả bằng văn bản (2-4 tuần): Thường 2-4 tuần sau ngày khám, công ty gửi tờ kết quả (kèm bản dịch tóm tắt ở một số công ty lớn). Kiểm tra ngay cột 判定 (phán định) cho từng hạng mục.
- Xử lý nếu có mục cần khám thêm: Nếu có dòng ghi 要精密検査 (cần khám chuyên sâu) hoặc 要治療 (cần điều trị), liên hệ y tá phụ trách công ty (産業看護師) hoặc bác sĩ công ty (産業医) để được hướng dẫn đặt lịch khám chuyên khoa, thường trong vòng 1 tháng.
- Lưu giữ bản kết quả cá nhân: Photo hoặc scan lại toàn bộ tờ kết quả, không chỉ dựa vào việc công ty lưu hồ sơ. Đây sẽ là căn cứ khi bạn cần chứng minh tình trạng sức khỏe cho các thủ tục sau này.
Đọc hiểu tờ kết quả: các ký hiệu và ngưỡng cần biết
Tờ kết quả khám sức khỏe Nhật thường trình bày theo cột: 検査項目 (hạng mục xét nghiệm) - 検査結果 (kết quả đo được) - 判定 (phán định). Cột phán định là phần quan trọng nhất nhưng dễ bị bỏ qua vì chỉ là một ký tự hoặc con số nhỏ.
Chỉ số | Mức cần hướng dẫn sức khỏe (保健指導判定値) | Mức cần đi khám chuyên khoa (受診勧奨判定値) |
|---|
Huyết áp | Tâm thu ≥130mmHg hoặc tâm trương ≥85mmHg | ≥140/90mmHg — nên đi khám chuyên khoa ngay |
Triglyceride (mỡ máu trung tính) | ≥150mg/dl | Cần theo dõi thêm, tham khảo bác sĩ nếu kèm chỉ số khác bất thường |
HDL-cholesterol | Dưới 40mg/dl | Cần theo dõi thêm nếu kèm các yếu tố nguy cơ khác |
ℹ️ Từ 1/4/2025, một số hội/hiệp hội y tế lao động khu vực (ví dụ Hiệp hội Vệ sinh Công nghiệp Tây Nhật Bản) đã cập nhật phân loại phán định (判定区分) theo chuẩn mới của Hiệp hội Ningen Dock Nhật Bản và Bộ Y tế Lao động Phúc lợi. Vì vậy ký hiệu A/B/C/D/E hay 1-5 có thể khác nhẹ giữa các cơ sở khám — luôn đọc phần chú thích (凡例) đi kèm tờ kết quả của chính cơ sở đó, đừng áp dụng máy móc bảng chuẩn từ nơi khác.
- Tìm dòng có tô màu đỏ/vàng hoặc đóng khung — đây thường là hạng mục bất thường
- Tìm chữ 要 (cần) đứng trước — 要再検査 (cần khám lại), 要精密検査 (cần khám chuyên sâu), 要治療 (cần điều trị) đều là tín hiệu không nên bỏ qua
- Nếu toàn bộ ghi 異常なし (không bất thường) hoặc A/1 ở mọi mục, nghĩa là kết quả bình thường
- Vòng eo/BMI: nếu công ty áp dụng khám đặc thù (特定健診) cho người 40-74 tuổi, mục vòng eo có thể được thay bằng đo mỡ nội tạng hoặc lược bỏ theo chỉ định bác sĩ trong một số điều kiện cụ thể
Chi phí nếu phải tự chi trả
Nếu công ty đã tổ chức khám định kỳ đúng nghĩa vụ, bạn không phải trả gì cho các hạng mục luật định. Nhưng có những trường hợp bạn phải tự chi trả: chưa đủ điều kiện 3/4 giờ làm để công ty bắt buộc khám, muốn khám thêm hạng mục ngoài luật định (ví dụ tầm soát ung thư), hoặc cần giấy khám sức khỏe riêng cho hồ sơ cá nhân (xin việc mới, du học, bảo hiểm).
Khoản chi | Chi phí (JPY) | Ghi chú |
|---|
Khám sức khỏe tiêu chuẩn (基本コース) | 5.000-15.000 yên | Gồm đo cơ bản, xét nghiệm máu/nước tiểu, X-quang phổi, điện tâm đồ — giá khác nhau tùy bệnh viện/phòng khám |
Khám ningen dock toàn diện (人間ドック) | Cao hơn nhiều so với gói tiêu chuẩn | Thêm nội soi, siêu âm, tầm soát ung thư — giá dao động lớn tùy hạng mục chọn thêm |
Giấy chứng nhận khám sức khỏe riêng lẻ (diagnosis certificate) | Tùy phòng khám, thường vài nghìn yên | Xin khi cần nộp cho công ty mới, trường học, hoặc hồ sơ visa mà không dùng được bản khám định kỳ của công ty cũ |
ℹ️ Tổng chi phí ước tính: Không có mức cố định — nên gọi hỏi giá trước tại phòng khám (病院/クリニック) vì đây là dịch vụ tự do (自由診療) JPY — chưa bao gồm chi phí phát sinh ngoài dự kiến.
Lỗi thường gặp của người Việt khi làm việc tại Nhật
⚠️ Bỏ qua tờ kết quả sau khi nhận, không đọc cột phán định, đến lúc công ty cũ giải thể hoặc mình đã nghỉ việc thì không còn ai giữ hồ sơ để xin lại — trong khi thời hạn lưu bắt buộc chỉ là 5 năm, không phải vĩnh viễn.
- Nghĩ rằng thực tập sinh/kỹ năng đặc định không có quyền được khám miễn phí — dẫn đến im lặng chịu đựng khi công ty không tổ chức khám hoặc bắt tự trả tiền
- Nhầm lẫn giữa khám sức khỏe định kỳ của công ty với khám đặc thù (特定健診) của bảo hiểm y tế địa phương — hai loại này có mục đích và đơn vị tổ chức khác nhau, không thể dùng thay thế cho nhau trong mọi thủ tục
- Không giữ bản sao kết quả khám khi chuyển việc, dẫn đến khi công ty mới hoặc Cục Xuất nhập cảnh yêu cầu nộp lại phải đi khám lại từ đầu, tốn thêm tiền và thời gian
- Thấy chỉ số huyết áp hoặc mỡ máu ở mức 'cần hướng dẫn sức khỏe' (chưa đến mức nặng) nhưng chủ quan bỏ qua, không theo dõi định kỳ, để tình trạng kéo dài nhiều năm mới phát hiện vấn đề nghiêm trọng hơn
- Không biết có thể tra cứu lại kết quả cũ qua Mynaportal, cứ nghĩ phải xin lại từ công ty cũ mới có bản sao
Mẹo thực tế và cách giữ hồ sơ lâu dài
- Lập một thư mục (giấy hoặc số hóa) riêng đặt tên 'Kenko Shindan' lưu tất cả kết quả khám sức khỏe qua từng năm, kể cả khi đổi công ty — đây là hồ sơ sức khỏe cá nhân xuyên suốt, không phụ thuộc vào công ty nào
- Đăng ký tài khoản Mynaportal ngay từ khi có My Number card và tham gia bảo hiểm y tế, để có thể tự tra cứu kết quả khám đặc thù 5 năm gần nhất bất cứ lúc nào, không phụ thuộc vào việc công ty cũ có còn lưu hồ sơ hay không
- Khi chuẩn bị đổi việc, xin công ty cấp bản sao 健康診断個人票 trước khi nghỉ việc chính thức — sau khi nghỉ, việc liên hệ xin lại sẽ mất thời gian hơn nhiều
- Nếu đang là lao động kỹ năng đặc định và khám đầu vào đủ hạng mục theo Luật An toàn Vệ sinh Lao động trong vòng 3 tháng, hỏi rõ công ty xem có thể dùng luôn kết quả này nộp cho Cục Xuất nhập cảnh hay không, tránh phải khám 2 lần tốn phí
- Nếu chỉ số nào đó ở mức cần theo dõi (không phải khẩn cấp), nên chủ động hỏi thêm bác sĩ công ty (産業医) về chế độ ăn/sinh hoạt phù hợp — nhiều công ty lớn có buổi tư vấn miễn phí sau khám mà nhân viên hay bỏ qua
Việc cần làm quanh mỗi lần khám sức khỏe định kỳ
- Trước 1 tuần: hỏi phòng nhân sự lịch khám định kỳ năm nay, địa điểm, có cần nhịn ăn (絶食) không
- Mang theo thẻ bảo hiểm y tế (健康保険証) hoặc My Number card nếu cơ sở khám yêu cầu đối chiếu
- Nếu mới vào công ty: hỏi rõ đây có tính là 雇入れ時健康診断 hay không, xin bản sao ngay sau khi có kết quả
- Sau khi nhận kết quả: đọc kỹ mục 判定区分 (A/B/C/D/E hoặc tương đương) — bất kỳ mục nào ghi 要精密検査 hoặc 要治療 nên hỏi lại y tá phụ trách công ty (産業看護師) hoặc đặt lịch khám chuyên khoa trong vòng 1 tháng
- Chụp ảnh/scan lưu bản kết quả giấy — không chỉ tin vào việc công ty giữ hồ sơ 5 năm
- Đăng ký/kiểm tra tài khoản Mynaportal để xem lại kết quả khám đặc thù 5 năm gần nhất nếu có tham gia bảo hiểm y tế quốc dân hoặc hiệp hội bảo hiểm sức khỏe
- Nếu chuẩn bị đổi việc, gia hạn visa, hoặc mua bảo hiểm nhân thọ: xin công ty cấp lại 健康診断個人票 hoặc bản sao kết quả càng sớm càng tốt, đừng đợi đến sát ngày cần nộp
- Nếu là thực tập sinh kỹ năng hoặc lao động kỹ năng đặc định: giữ lại phiếu khám sức khỏe đầu vào vì có thể cần nộp cho thủ tục tư cách lưu trú
Câu hỏi thường gặp
Công ty có bắt buộc phải trả tiền khám sức khỏe định kỳ cho tôi không, kể cả khi tôi là thực tập sinh kỹ năng hoặc lao động kỹ năng đặc định?
Có. Theo Luật An toàn Vệ sinh Lao động (労働安全衛生法), mọi 'người lao động thường xuyên sử dụng' — tức làm việc từ 3/4 thời gian của nhân viên chính thức trở lên — đều được công ty khám sức khỏe định kỳ miễn phí với các hạng mục luật định, không phân biệt quốc tịch hay loại visa. Điều này áp dụng cả với thực tập sinh kỹ năng (技能実習) và lao động kỹ năng đặc định (特定技能).
Nếu tôi tự đi khám sức khỏe (không qua công ty) thì mất bao nhiêu tiền?
Khám sức khỏe tự nguyện không có bảo hiểm y tế chi trả (自由診療), giá dao động khoảng 5.000-15.000 yên tùy cơ sở với gói tiêu chuẩn; gói ningen dock toàn diện có thể cao hơn nhiều lần con số này.
Kết quả khám sức khỏe của tôi được công ty lưu bao lâu, và tôi có thể xin lại không?
Công ty có nghĩa vụ lập và lưu Phiếu cá nhân khám sức khỏe (健康診断個人票) tối thiểu 5 năm sau khi khám. Đây là căn cứ pháp lý để bạn yêu cầu công ty cấp lại hoặc xác nhận hồ sơ khi cần cho việc xin visa, đổi việc, hoặc mua bảo hiểm.
Tôi có xem lại kết quả khám sức khỏe cũ ở đâu ngoài việc hỏi công ty không?
Có thể xem qua Mynaportal (マイナポータル) nếu bạn có My Number đăng ký bảo hiểm y tế — hệ thống lưu kết quả khám sức khỏe/khám đặc thù (特定健診) trong 5 năm gần nhất, giao diện hiển thị thông tin y tế đã được cập nhật từ 28/3/2025.
Nếu kết quả khám ghi huyết áp hoặc mỡ máu vượt ngưỡng thì tôi phải làm gì?
Đối chiếu với bảng chuẩn: huyết áp từ 130/85mmHg trở lên là mức cần hướng dẫn sức khỏe, từ 140/90mmHg trở lên là mức cần đi khám chuyên khoa ngay; triglyceride từ 150mg/dl hoặc HDL-cholesterol dưới 40mg/dl cũng nằm trong diện cần theo dõi. Nên hỏi y tá phụ trách công ty hoặc đặt lịch khám chuyên khoa trong vòng 1 tháng, không nên bỏ qua dù không có triệu chứng.
Bài viết dựa trên dữ liệu xác minh ngày 06/07/2026 từ mhlw.go.jp, digital.go.jp và các nguồn chuyên ngành nêu trong tư liệu gốc; số liệu cụ thể (ngưỡng huyết áp, mốc thời gian điện tử hóa báo cáo, thời hạn lưu hồ sơ) nên được đối chiếu lại với bảng chuẩn của chính cơ sở khám vì có thể chênh nhẹ giữa các nơi.
