Mẹ Nhật Bản nỗ lực vì xã hội dễ tiếp cận y tế hơn cho người khuyết tật

Tại Nhật Bản, việc tiếp cận các dịch vụ y tế có thể là một thách thức lớn đối với nhiều người, đặc biệt là những cá nhân mắc chứng khuyết tật. Câu chuyện của bà Mie Nakai, một người mẹ tại Osaka, đã khắc họa rõ nét những khó khăn mà bà và con gái Yumi, 27 tuổi mắc chứng tự kỷ và rối loạn hành vi cường độ cao, phải đối mặt trong suốt 27 năm qua.

Hành trình đầy chông gai tìm kiếm y tế cho con

Đối với bà Mie Nakai, 63 tuổi, mỗi lần đưa con gái Yumi, 27 tuổi, đến các cơ sở y tế đều là một thử thách cam go. Yumi mắc chứng tự kỷ đi kèm khuyết tật trí tuệ và có biểu hiện của 'rối loạn hành vi cường độ cao' (kyodo kodo shogai), nghĩa là khi rơi vào trạng thái hoảng loạn, cô bé có thể đập phá đồ đạc. Yumi đặc biệt nhạy cảm với các kích thích như âm thanh hay ánh sáng, đồng thời cảm thấy căng thẳng tột độ khi không biết điều gì sẽ xảy ra. Chính vì lẽ đó, việc đến bệnh viện luôn khiến cô bé sợ hãi. Những trải nghiệm tiêu cực từ thời thơ ấu, trước cả khi được chẩn đoán mắc chứng tự kỷ, đã hằn sâu trong tâm trí Yumi. Khi còn nhỏ, trong một lần khám họng, chiếc đè lưỡi (ぜつあつし - zetsu-atsu-shi) bất ngờ đưa vào miệng đã khiến Yumi hoảng sợ cắn mạnh, làm gãy cả răng. Hay có lần, sự lạnh lẽo của ống nghe bác sĩ đặt lên lưng đã trở thành nỗi ám ảnh, khiến cô bé cắn vào cánh tay của mẹ mình. Những ký ức này đã tạo nên một rào cản tâm lý lớn, khiến việc tiếp cận y tế cơ bản trở nên vô cùng khó khăn đối với Yumi và gia đình.

Thách thức của người khuyết tật trong hệ thống y tế Nhật Bản

Câu chuyện của gia đình bà Nakai không phải là cá biệt. Trên thực tế, nhiều người khuyết tật tại Nhật Bản đang phải đối mặt với những rào cản tương tự khi cần chăm sóc y tế. Hệ thống y tế, dù tiên tiến, đôi khi vẫn chưa hoàn toàn được thiết kế để đáp ứng nhu cầu đặc biệt của những bệnh nhân có khuyết tật về nhận thức, giao tiếp hoặc hành vi. Sự thiếu hụt các cơ sở y tế chuyên biệt, đội ngũ nhân viên được đào tạo chuyên sâu về chăm sóc người khuyết tật, hay quy trình khám chữa bệnh linh hoạt là những vấn đề cần được cải thiện. Đối với những người có 'rối loạn hành vi cường độ cao' như Yumi, việc kiểm soát môi trường và tạo ra sự an toàn, tin cậy trong quá trình khám bệnh là vô cùng quan trọng. Tuy nhiên, trong môi trường bệnh viện truyền thống, với nhiều yếu tố kích thích và quy trình cứng nhắc, điều này trở thành một thách thức lớn, không chỉ cho bệnh nhân mà còn cho cả gia đình và đội ngũ y tế. Mong muốn của bà Nakai là một xã hội nơi mọi người, bất kể tình trạng khuyết tật, đều có thể dễ dàng tiếp cận các dịch vụ y tế cần thiết mà không phải chịu đựng thêm những căng thẳng hay tổn thương không đáng có.

Nhìn lại vụ Tsukui Yamayuri-en: Tiếng chuông cảnh tỉnh về sự hòa nhập

Bài viết của Asahi Shimbun đề cập đến câu chuyện của bà Nakai nhân dịp kỷ niệm 10 năm vụ thảm sát tại cơ sở chăm sóc người khuyết tật Tsukui Yamayuri-en ở thành phố Sagamihara. Vụ việc bi thảm này, nơi 19 người khuyết tật bị sát hại, đã trở thành một vết sẹo lớn trong lịch sử Nhật Bản và là tiếng chuông cảnh tỉnh mạnh mẽ về tình hình nhân quyền và sự hòa nhập của người khuyết tật trong xã hội. Mười năm trôi qua, câu hỏi về cách xã hội Nhật Bản hỗ trợ và bảo vệ những người yếu thế nhất vẫn còn đó. Những thách thức mà gia đình bà Nakai gặp phải trong việc tiếp cận y tế là một minh chứng cho thấy hành trình xây dựng một xã hội thực sự hòa nhập và dễ tiếp cận cho tất cả mọi người vẫn còn dài và cần nhiều nỗ lực hơn nữa.