Người Việt có thẻ cư trú và là đối tượng nộp thuế tại Nhật Bản hoàn toàn có thể tham gia NISA và iDeCo. NISA cho phép đầu tư miễn thuế lợi nhuận, còn iDeCo mang lại ưu đãi thuế lớn cho các khoản đóng góp và tăng trưởng tài sản hưu trí.
Giới thiệu về Đầu tư tại Nhật Bản cho người nước ngoài
Trong bối cảnh lạm phát và chi phí sinh hoạt ngày càng tăng, việc đầu tư trở thành một phần thiết yếu để bảo vệ giá trị tài sản và đạt được các mục tiêu tài chính dài hạn. Đối với cộng đồng người Việt tại Nhật Bản, việc tận dụng các chương trình đầu tư ưu đãi thuế của chính phủ Nhật không chỉ giúp tăng trưởng tài sản mà còn tối ưu hóa gánh nặng thuế. Tuy nhiên, điều kiện tiên quyết là bạn phải là cư dân hợp pháp tại Nhật Bản, có thẻ cư trú (Zairyu Card) và là đối tượng nộp thuế tại đây. Việc đầu tư không chỉ đơn thuần là gửi tiền vào ngân hàng mà còn là một chiến lược tài chính đòi hỏi sự tìm hiểu kỹ lưỡng về các sản phẩm, rủi ro và mục tiêu cá nhân. Các sản phẩm đầu tư phổ biến tại Nhật bao gồm cổ phiếu, quỹ tương hỗ (investment trusts) và các sản phẩm phái sinh. Tuy nhiên, trong phạm vi bài viết này, chúng ta sẽ tập trung vào hai công cụ đầu tư miễn thuế được chính phủ khuyến khích mạnh mẽ: NISA và iDeCo, vốn đặc biệt hữu ích cho người mới bắt đầu và những ai muốn xây dựng tài sản bền vững.
Hệ thống NISA Mới (Shin NISA) – Cơ hội vàng từ 2024
NISA (Nippon Individual Savings Account) là một hệ thống tài khoản đầu tư miễn thuế do chính phủ Nhật Bản thiết lập nhằm khuyến khích người dân đầu tư. Từ năm 2024, NISA đã được cải tổ thành “Shin NISA” với nhiều ưu điểm vượt trội, biến nó thành một công cụ cực kỳ hấp dẫn cho mọi nhà đầu tư, bao gồm cả người nước ngoài. Shin NISA cho phép bạn đầu tư và hưởng lợi nhuận hoàn toàn miễn thuế, không giới hạn thời gian nắm giữ tài sản. Điều này có nghĩa là mọi khoản lợi nhuận từ việc bán cổ phiếu, quỹ đầu tư hay cổ tức đều không phải chịu thuế thu nhập 20.315% như các tài khoản đầu tư thông thường.
- Giới hạn đầu tư hàng năm: Tổng cộng 3.6 triệu yên mỗi năm.
- Giới hạn đầu tư trọn đời: 18 triệu yên. Khi bạn bán tài sản, giới hạn này sẽ được tái sử dụng, cho phép bạn tái đầu tư miễn thuế.
- Hai loại hình đầu tư: Khung đầu tư tăng trưởng (Seicho Toushi Waku) và Khung đầu tư tích lũy (Tsumitate NISA Waku).
- Khung đầu tư tăng trưởng (Seicho Toushi Waku): Cho phép đầu tư tối đa 2.4 triệu yên mỗi năm vào cổ phiếu riêng lẻ, quỹ ETF, quỹ tương hỗ đa dạng. Thích hợp cho những ai muốn tự chọn cổ phiếu hoặc quỹ có tiềm năng tăng trưởng cao.
- Khung đầu tư tích lũy (Tsumitate NISA Waku): Cho phép đầu tư tối đa 1.2 triệu yên mỗi năm vào các quỹ tương hỗ được chọn lọc kỹ lưỡng, có chi phí thấp và phù hợp cho việc đầu tư dài hạn, tích lũy đều đặn. Đây là lựa chọn lý tưởng cho người mới bắt đầu.
- Cách mở tài khoản NISA: Bạn có thể mở tài khoản NISA tại các công ty chứng khoán trực tuyến (như Rakuten Securities, SBI Securities, Monex Securities) hoặc các ngân hàng truyền thống. Các giấy tờ cần thiết thường bao gồm thẻ cư trú (Zairyu Card), thẻ My Number, và tài khoản ngân hàng Nhật Bản.
iDeCo – Kế hoạch hưu trí cá nhân với ưu đãi thuế lớn
iDeCo (individual-type Defined Contribution pension plan) là một hệ thống lương hưu cá nhân tự nguyện, cho phép bạn tự đóng góp vào quỹ hưu trí và nhận được các ưu đãi thuế đáng kể. Mục tiêu chính của iDeCo là giúp người dân Nhật Bản chủ động chuẩn bị cho cuộc sống hưu trí. Đây là một công cụ mạnh mẽ để tiết kiệm dài hạn, đặc biệt nếu bạn đang ở độ tuổi lao động và có thu nhập chịu thuế cao.
- Đối tượng tham gia: Hầu hết cư dân Nhật Bản từ 18 đến 65 tuổi đều có thể tham gia, bao gồm người làm công ăn lương, người tự kinh doanh và nội trợ. Có một số trường hợp ngoại lệ về tuổi và loại hình tham gia.
- Ưu đãi thuế khi đóng góp: Toàn bộ số tiền bạn đóng góp vào iDeCo hàng tháng sẽ được khấu trừ khỏi thu nhập chịu thuế. Điều này có nghĩa là bạn sẽ đóng ít thuế thu nhập và thuế cư trú hơn. Ví dụ, nếu bạn đóng 23,000 yên/tháng và có mức thuế suất thu nhập là 10% và thuế cư trú là 10%, bạn sẽ tiết kiệm được khoảng 55,200 yên tiền thuế mỗi năm.
- Ưu đãi thuế khi tăng trưởng tài sản: Lợi nhuận từ các khoản đầu tư trong iDeCo (cổ phiếu, quỹ tương hỗ) được miễn thuế hoàn toàn trong suốt quá trình tích lũy.
- Ưu đãi thuế khi rút tiền: Khi đến tuổi nghỉ hưu (thường là từ 60 tuổi trở lên), bạn có thể rút tiền dưới dạng một khoản tiền mặt (lump-sum payment) hoặc nhận lương hưu định kỳ. Các khoản này cũng được hưởng ưu đãi thuế thông qua các khoản khấu trừ đặc biệt.
- Giới hạn đóng góp: Mức đóng góp tối đa hàng tháng khác nhau tùy thuộc vào tình trạng việc làm của bạn. Ví dụ, người làm công ăn lương không có lương hưu công ty có thể đóng góp tối đa 23,000 yên/tháng; người tự kinh doanh là 68,000 yên/tháng; người làm công ăn lương có lương hưu công ty là 12,000 yên/tháng. Bạn cần kiểm tra mức giới hạn cụ thể cho trường hợp của mình.
- Hạn chế: Tiền trong iDeCo không thể rút ra trước tuổi 60, trừ một số trường hợp đặc biệt. Điều này đảm bảo tính kỷ luật cho kế hoạch hưu trí nhưng cũng đòi hỏi bạn phải có kế hoạch tài chính dự phòng khác cho các nhu cầu khẩn cấp.
Lưu ý quan trọng khi đầu tư cho người Việt tại Nhật
Việc đầu tư tại một quốc gia khác đòi hỏi sự cẩn trọng và tìm hiểu kỹ lưỡng. Đối với người Việt tại Nhật Bản, ngoài việc nắm rõ các quy định về NISA và iDeCo, còn có một số lưu ý chung cần thiết để đảm bảo quá trình đầu tư diễn ra suôn sẻ và hiệu quả.
- Ngôn ngữ: Hầu hết các tài liệu, giao dịch và hỗ trợ khách hàng của các công ty chứng khoán, ngân hàng đều bằng tiếng Nhật. Việc có khả năng đọc hiểu tiếng Nhật cơ bản là rất quan trọng. Nếu không tự tin, hãy tìm kiếm sự hỗ trợ từ người thân hoặc bạn bè có kinh nghiệm.
- Hiểu rõ về thuế: Ngoài các ưu đãi của NISA và iDeCo, hãy tìm hiểu về hệ thống thuế thu nhập, thuế cư trú và thuế lợi tức tại Nhật Bản. Đặc biệt, nếu bạn có ý định đầu tư vào các tài sản không thuộc NISA/iDeCo, bạn sẽ phải chịu thuế trên lợi nhuận.
- Chọn công ty chứng khoán uy tín: Các công ty chứng khoán trực tuyến lớn như Rakuten Securities, SBI Securities, Monex Securities thường có phí giao dịch thấp và nền tảng giao dịch thân thiện. Hãy so sánh các dịch vụ, sản phẩm và phí trước khi quyết định mở tài khoản.
- Đa dạng hóa danh mục đầu tư: Đừng đặt tất cả trứng vào một giỏ. Hãy phân bổ đầu tư vào nhiều loại tài sản, ngành nghề và khu vực địa lý khác nhau để giảm thiểu rủi ro.
- Đầu tư dài hạn và đều đặn: Chiến lược đầu tư tích lũy đều đặn hàng tháng (dollar-cost averaging) thường hiệu quả hơn việc cố gắng “canh” thị trường. Đặc biệt với NISA tích lũy và iDeCo, việc đóng góp đều đặn giúp bạn tận dụng lợi thế của việc mua vào ở nhiều mức giá khác nhau.
- Đánh giá rủi ro cá nhân: Mỗi người có một mức độ chấp nhận rủi ro khác nhau. Hãy trung thực với bản thân về khả năng chịu đựng biến động thị trường và chọn các sản phẩm đầu tư phù hợp.
- Tìm kiếm tư vấn chuyên gia: Nếu bạn cảm thấy quá phức tạp hoặc không chắc chắn, đừng ngần ngại tìm kiếm lời khuyên từ các chuyên gia tư vấn tài chính (Financial Planner) tại Nhật Bản. Tuy nhiên, hãy đảm bảo họ có giấy phép và uy tín.
Câu hỏi thường gặp
Người nước ngoài có được tham gia NISA và iDeCo tại Nhật Bản không?
Có, người nước ngoài có thẻ cư trú (Zairyu Card) hợp lệ và là đối tượng nộp thuế tại Nhật Bản hoàn toàn đủ điều kiện để tham gia cả NISA và iDeCo. Điều kiện cụ thể có thể khác nhau tùy thuộc vào từng tổ chức tài chính, nhưng nguyên tắc chung là bạn phải là cư dân thuế của Nhật.
Tôi có thể mở bao nhiêu tài khoản NISA và iDeCo?
Bạn chỉ có thể mở một tài khoản NISA duy nhất tại một công ty chứng khoán hoặc ngân hàng tại một thời điểm. Tương tự, bạn cũng chỉ có thể có một tài khoản iDeCo duy nhất. Việc chuyển đổi tài khoản NISA sang tổ chức khác có thể thực hiện mỗi năm một lần, nhưng với iDeCo thì phức tạp hơn.
Tôi có thể rút tiền từ NISA và iDeCo bất cứ lúc nào không?
Đối với NISA, bạn có thể rút tiền (bán tài sản) bất cứ lúc nào mà không bị phạt. Tuy nhiên, với iDeCo, tiền của bạn sẽ bị khóa cho đến khi bạn đủ 60 tuổi. Đây là một quy định nghiêm ngặt nhằm đảm bảo mục tiêu hưu trí dài hạn của chương trình. Hãy cân nhắc kỹ điều này khi quyết định tham gia iDeCo.
