Kakutei Shinkoku là thủ tục khai báo tổng thu nhập và các khoản khấu trừ thuế trong một năm tài chính tại Nhật Bản. Mục đích chính là để tính toán chính xác số thuế thu nhập cá nhân phải nộp, qua đó người dân có thể nhận lại tiền hoàn thuế đã nộp thừa hoặc nộp bổ sung nếu còn thiếu.
Kakutei Shinkoku là gì và ai cần khai thuế?
Kakutei Shinkoku (確定申告) là quy trình khai báo thuế thu nhập cá nhân hàng năm tại Nhật Bản. Đây là thủ tục bắt buộc đối với một số đối tượng và là cơ hội để nhiều người khác nhận lại các khoản tiền thuế đã nộp thừa. Thông qua Kakutei Shinkoku, bạn sẽ tổng hợp toàn bộ thu nhập từ mọi nguồn trong năm (từ ngày 1 tháng 1 đến 31 tháng 12), kê khai các khoản khấu trừ thuế hợp lệ và tính toán số thuế cuối cùng phải nộp. Nếu số thuế bạn đã tạm nộp trong năm (thông qua khấu trừ tại nguồn hoặc các hình thức khác) cao hơn số thuế thực tế, bạn sẽ được hoàn lại tiền. Ngược lại, nếu nộp thiếu, bạn sẽ phải nộp bổ sung.
- Người có thu nhập từ kinh doanh tự do (freelancer, kinh doanh cá thể) hoặc thu nhập từ nông nghiệp, cho thuê nhà đất.
- Người có thu nhập từ hai nơi trở lên mà tổng thu nhập ngoài công việc chính vượt quá 200.000 yên.
- Người có thu nhập lương hưu từ nước ngoài hoặc các nguồn thu nhập khác không được khấu trừ thuế tại nguồn.
- Người có thu nhập lương trên 20 triệu yên mỗi năm.
- Người đã nghỉ việc giữa chừng trong năm và chưa được quyết toán thuế cuối năm (Nenmatsu Chosei) tại công ty mới.
- Người nước ngoài có kế hoạch rời Nhật Bản vĩnh viễn trong năm tài chính.
- Người muốn nhận hoàn thuế từ các khoản khấu trừ như chi phí y tế lớn, đóng góp Furusato Nozei, khoản vay mua nhà, hoặc các khoản bảo hiểm không được công ty quyết toán.
Thời điểm và các giấy tờ cần chuẩn bị
Thời gian khai thuế Kakutei Shinkoku thường diễn ra từ ngày 16 tháng 2 đến ngày 15 tháng 3 của năm tiếp theo cho thu nhập của năm trước đó. Ví dụ, thu nhập năm 2023 sẽ được khai báo từ 16/2 đến 15/3/2024. Việc chuẩn bị đầy đủ giấy tờ là bước quan trọng nhất để quá trình khai thuế diễn ra suôn sẻ và chính xác.
- Thẻ My Number (hoặc thông báo số My Number) và Thẻ cư trú (Zairyu Card).
- Giấy chứng nhận thu nhập từ công ty (Gensen Choshu Hyo 源泉徴収票) nếu bạn là nhân viên.
- Sổ sách kế toán, hóa đơn, chứng từ thu chi nếu bạn là người kinh doanh tự do.
- Giấy tờ chứng minh các khoản khấu trừ thuế (Kojo) như: hóa đơn chi phí y tế (Iryohi Kojo), chứng nhận đóng bảo hiểm xã hội (Shakai Hokenryo Kojo), chứng nhận đóng bảo hiểm nhân thọ (Seimei Hokenryo Kojo), chứng nhận đóng góp Furusato Nozei, giấy tờ liên quan đến khoản vay mua nhà (Juutaku Ro-n Kojo).
- Bản sao sổ ngân hàng hoặc thông tin tài khoản ngân hàng để nhận tiền hoàn thuế (nếu có).
- Giấy tờ chứng minh người phụ thuộc ở nước ngoài (nếu có) như giấy khai sinh, giấy chứng nhận quan hệ gia đình, và bằng chứng chuyển tiền.
Các bước khai thuế Kakutei Shinkoku
Có ba phương pháp chính để khai thuế: trực tuyến qua e-Tax, gửi qua bưu điện, hoặc nộp trực tiếp tại văn phòng thuế (Zeimusho) địa phương. Phương pháp e-Tax đang ngày càng phổ biến vì sự tiện lợi và có thể thực hiện tại nhà.
- Bước 1: Thu thập và sắp xếp tất cả giấy tờ cần thiết như đã nêu ở trên.
- Bước 2: Truy cập trang web e-Tax của Cục Thuế Quốc gia Nhật Bản (国税庁). Bạn có thể sử dụng phần mềm tạo tờ khai thuế (確定申告書等作成コーナー) trên trang này.
- Bước 3: Nhập thông tin cá nhân, thông tin thu nhập từ Gensen Choshu Hyo hoặc các nguồn khác. Hệ thống sẽ hướng dẫn bạn từng bước.
- Bước 4: Nhập các khoản khấu trừ thuế (Kojo) mà bạn đủ điều kiện, ví dụ như chi phí y tế, bảo hiểm, Furusato Nozei, v.v. Đảm bảo nhập chính xác số liệu từ các chứng từ đã chuẩn bị.
- Bước 5: Hệ thống sẽ tự động tính toán số thuế phải nộp hoặc số tiền hoàn thuế. Kiểm tra lại toàn bộ thông tin đã nhập để đảm bảo không có sai sót.
- Bước 6: Gửi tờ khai thuế. Đối với e-Tax, bạn cần có thẻ My Number và đầu đọc thẻ hoặc điện thoại thông minh có chức năng NFC để xác thực. Nếu nộp qua bưu điện hoặc trực tiếp, bạn cần in tờ khai và gửi kèm các bản sao chứng từ cần thiết.
Các khoản khấu trừ thuế phổ biến (Kojo) người Việt nên biết
Các khoản khấu trừ thuế (所得控除 - Shotoku Kojo) là một phần quan trọng giúp giảm thu nhập chịu thuế, từ đó giảm số tiền thuế phải nộp hoặc tăng số tiền hoàn thuế. Người Việt tại Nhật Bản nên tìm hiểu kỹ các khoản khấu trừ này để tối ưu lợi ích của mình.
- Khấu trừ phí bảo hiểm xã hội (Shakai Hokenryo Kojo 社会保険料控除): Áp dụng cho toàn bộ số tiền bảo hiểm y tế quốc dân (Kokuho), bảo hiểm hưu trí quốc dân (Kokuho Nenkin) và các khoản bảo hiểm xã hội khác mà bạn đã đóng trong năm.
- Khấu trừ bảo hiểm nhân thọ (Seimei Hokenryo Kojo 生命保険料控除): Áp dụng cho các khoản phí bảo hiểm nhân thọ, bảo hiểm y tế cá nhân, bảo hiểm hưu trí cá nhân mà bạn đã đóng.
- Khấu trừ chi phí y tế (Iryohi Kojo 医療費控除): Nếu tổng chi phí y tế của bạn và người phụ thuộc trong năm vượt quá 100.000 yên (hoặc 5% thu nhập chịu thuế nếu thấp hơn 100.000 yên, tối đa 2 triệu yên), bạn có thể được khấu trừ.
- Khấu trừ người phụ thuộc (Fuyou Kojo 扶養控除): Áp dụng nếu bạn có người thân (cha mẹ, con cái, vợ/chồng) ở Việt Nam mà bạn gửi tiền hỗ trợ thường xuyên và họ đáp ứng các điều kiện về thu nhập (thường là dưới 480.000 yên/năm). Bạn cần có bằng chứng chuyển tiền và giấy tờ chứng minh mối quan hệ.
- Khấu trừ Furusato Nozei (ふるさと納税): Đây là chương trình quyên góp cho các địa phương ở Nhật Bản. Nếu bạn đã đóng góp Furusato Nozei và không chọn tùy chọn One-Stop Special Exception, bạn cần khai báo để được khấu trừ thuế.
- Khấu trừ khoản vay nhà ở (Juutaku Ro-n Kojo 住宅ローン控除): Dành cho những người mua nhà bằng khoản vay thế chấp, có thể được khấu trừ một phần lãi suất vay trong nhiều năm.
Lưu ý quan trọng và nguồn tham khảo
Việc khai thuế Kakutei Shinkoku đòi hỏi sự chính xác và tuân thủ thời hạn. Nếu bạn không khai báo hoặc khai báo sai, bạn có thể phải đối mặt với các khoản phạt và tiền chậm nộp. Ngược lại, việc khai báo đúng và đầy đủ sẽ giúp bạn tận dụng tối đa các quyền lợi về thuế.
- Luôn kiểm tra kỹ các thông tin trước khi nộp để tránh sai sót. Sai sót có thể dẫn đến việc phải điều chỉnh hoặc bị phạt.
- Nếu bạn gặp khó khăn trong quá trình khai thuế hoặc không chắc chắn về các khoản khấu trừ, đừng ngần ngại tìm kiếm sự giúp đỡ. Bạn có thể liên hệ trực tiếp với văn phòng thuế (Zeimusho) địa phương để được tư vấn miễn phí.
- Cục Thuế Quốc gia Nhật Bản (National Tax Agency) có trang web chính thức (www.nta.go.jp) cung cấp đầy đủ thông tin và hướng dẫn chi tiết bằng tiếng Nhật. Một số văn phòng thuế lớn có thể có dịch vụ tư vấn bằng tiếng Anh hoặc các ngôn ngữ khác trong mùa khai thuế.
- Cân nhắc sử dụng dịch vụ của các chuyên gia tư vấn thuế (Zeirishi 税理士) nếu trường hợp của bạn phức tạp hoặc bạn muốn đảm bảo tính chính xác tuyệt đối.
Câu hỏi thường gặp
Tôi là nhân viên công ty, đã được công ty quyết toán thuế cuối năm (Nenmatsu Chosei), tôi có cần khai Kakutei Shinkoku không?
Thông thường, nếu bạn chỉ có một công việc và đã được công ty quyết toán thuế cuối năm (Nenmatsu Chosei), bạn không cần phải khai Kakutei Shinkoku. Tuy nhiên, bạn vẫn nên khai nếu muốn nhận hoàn thuế từ các khoản như chi phí y tế lớn (Iryohi Kojo), đóng góp Furusato Nozei, hoặc các khoản bảo hiểm không được công ty quyết toán.
Nếu tôi không khai thuế Kakutei Shinkoku thì có sao không?
Nếu bạn thuộc đối tượng bắt buộc phải khai thuế mà không thực hiện, bạn có thể bị phạt tiền chậm nộp (延滞税 - Entaizei) và phạt hành chính (加算税 - Kasazei). Ngoài ra, nếu bạn có quyền được hoàn thuế mà không khai báo, bạn sẽ mất cơ hội nhận lại số tiền đó. Việc không khai thuế cũng có thể ảnh hưởng đến các thủ tục hành chính khác liên quan đến thu nhập sau này.
Tôi có thể khai thuế bằng tiếng Việt không?
Các biểu mẫu và hệ thống khai thuế chính thức của Nhật Bản (bao gồm e-Tax) đều bằng tiếng Nhật. Hiện tại không có tùy chọn khai thuế trực tiếp bằng tiếng Việt. Nếu bạn không tự tin với tiếng Nhật, bạn có thể nhờ người thân, bạn bè hỗ trợ hoặc tìm đến các dịch vụ tư vấn thuế có hỗ trợ ngôn ngữ.
