Furusato Nozei là chương trình cho phép bạn đóng góp một phần thuế của mình cho các địa phương bạn chọn, không phải nơi bạn đang sống. Đổi lại, bạn sẽ nhận được các sản phẩm đặc sản từ địa phương đó và được giảm trừ thuế thu nhập, thuế thị dân. Thủ tục bao gồm chọn địa phương, đóng góp qua nền tảng trực tuyến và nộp hồ sơ xin giảm trừ thuế.
Furusato Nozei là gì và tại sao người Việt nên tham gia?
Furusato Nozei, hay còn gọi là Hệ thống Đóng góp Thuế cho Quê hương, là một chính sách độc đáo của Nhật Bản, cho phép người đóng thuế ủng hộ tài chính cho bất kỳ địa phương nào trên khắp Nhật Bản mà họ yêu thích, không nhất thiết phải là nơi họ sinh ra hay đang sinh sống. Đổi lại, các địa phương sẽ gửi tặng những món quà đặc sản (返礼品 henreihin) như nông sản, hải sản, đồ gia dụng, vé du lịch... như một lời cảm ơn. Đồng thời, phần lớn số tiền bạn đóng góp sẽ được trừ vào thuế thu nhập (所得税 shotokuzei) và thuế thị dân (住民税 juminzei) của năm tiếp theo.
Đối với cộng đồng người Việt tại Nhật Bản, Furusato Nozei mang lại nhiều lợi ích thiết thực. Thứ nhất, đây là cơ hội để bạn khám phá và thưởng thức các sản phẩm chất lượng cao từ khắp các vùng miền Nhật Bản, từ những trái cây tươi ngon, thịt bò wagyu hảo hạng đến các sản phẩm thủ công tinh xảo. Thứ hai, đây là cách hiệu quả để tối ưu hóa chi phí sinh hoạt, biến một phần tiền thuế phải đóng thành những món đồ tiêu dùng hữu ích cho gia đình. Cuối cùng, việc tham gia Furusato Nozei cũng là một cách để bạn tìm hiểu sâu hơn về văn hóa, kinh tế địa phương của Nhật Bản, đồng thời đóng góp vào sự phát triển của các vùng miền.
Ai có thể tham gia và cách tính giới hạn đóng góp
Bất kỳ ai đang sinh sống và làm việc tại Nhật Bản, có thu nhập và đóng thuế thu nhập, thuế thị dân đều có thể tham gia Furusato Nozei. Điều kiện quan trọng nhất là bạn phải có nghĩa vụ đóng thuế tại Nhật Bản.
Giới hạn số tiền đóng góp để được giảm trừ thuế không phải là một con số cố định mà phụ thuộc vào tổng thu nhập chịu thuế và các khoản khấu trừ khác của mỗi cá nhân. Nếu bạn đóng góp vượt quá giới hạn này, phần vượt quá sẽ không được giảm trừ thuế và coi như một khoản quyên góp thông thường.
Để biết chính xác giới hạn đóng góp của mình, bạn có thể sử dụng các công cụ tính toán trực tuyến (シミュレーター simulator) có sẵn trên các trang web Furusato Nozei như Furusato Choice, Rakuten Furusato Nozei, Satofull. Các công cụ này thường yêu cầu bạn nhập các thông tin như tổng thu nhập hàng năm (年収 nenshu), số người phụ thuộc (扶養家族 fuyo kazoku), các khoản khấu trừ khác (ví dụ: khấu trừ bảo hiểm y tế, bảo hiểm xã hội). Kết quả sẽ cho bạn biết số tiền tối đa bạn có thể đóng góp để được hưởng toàn bộ lợi ích giảm trừ thuế. Thông thường, giới hạn này sẽ rơi vào khoảng 20% của tổng số tiền thuế thị dân bạn phải đóng.
Quy trình tham gia Furusato Nozei từng bước
Quy trình tham gia Furusato Nozei khá đơn giản và có thể thực hiện hoàn toàn trực tuyến. Dưới đây là các bước cơ bản:
- Bước 1: Xác định giới hạn đóng góp của bạn. Sử dụng các công cụ tính toán trực tuyến như đã nêu ở trên để biết số tiền tối đa bạn có thể đóng góp mà vẫn được giảm trừ thuế.
- Bước 2: Chọn địa phương và quà tặng. Truy cập các nền tảng Furusato Nozei phổ biến như Furusato Choice (ふるさとチョイス), Rakuten Furusato Nozei (楽天ふるさと納税), Satofull (さとふる), hoặc Furusato Palette (ふるさとパレット). Duyệt qua hàng ngàn địa phương và các loại quà tặng khác nhau. Bạn có thể lọc theo loại sản phẩm, giá trị đóng góp, hoặc khu vực địa lý. Hãy đọc kỹ mô tả sản phẩm và thời gian giao hàng dự kiến.
- Bước 3: Thực hiện đóng góp. Sau khi chọn được quà tặng ưng ý, bạn sẽ tiến hành đóng góp thông qua trang web. Các phương thức thanh toán phổ biến bao gồm thẻ tín dụng, chuyển khoản ngân hàng hoặc thanh toán tại cửa hàng tiện lợi. Lưu ý rằng bạn cần cung cấp thông tin cá nhân chính xác để địa phương gửi quà và chứng nhận đóng góp.
- Bước 4: Nhận quà tặng và chứng nhận đóng góp. Sau khi đóng góp thành công, địa phương sẽ gửi quà tặng đến địa chỉ của bạn. Đồng thời, bạn sẽ nhận được một Giấy chứng nhận đóng góp (寄付金受領証明書 kifukin juryo shomeisho) qua đường bưu điện. Đây là tài liệu cực kỳ quan trọng để làm thủ tục giảm trừ thuế sau này, vì vậy hãy giữ gìn cẩn thận.
- Bước 5: Thực hiện thủ tục giảm trừ thuế. Có hai cách để làm thủ tục này:
Thủ tục giảm trừ thuế: One-Stop Special Exception System và Kakutei Shinkoku
Để được giảm trừ thuế sau khi đóng góp Furusato Nozei, bạn có thể chọn một trong hai phương pháp sau:
- 1. Hệ thống ngoại lệ đặc biệt One-Stop (ワンストップ特例制度 One-Stop Tokurei Seido): Đây là phương pháp đơn giản nhất, phù hợp với những người không cần nộp tờ khai thuế cuối năm (確定申告 Kakutei Shinkoku) vì các lý do khác và đã đóng góp cho tối đa 5 địa phương khác nhau trong một năm.
Để sử dụng hệ thống này, bạn cần điền vào Mẫu đơn xin áp dụng hệ thống ngoại lệ đặc biệt One-Stop (寄付金税額控除に係る申告特例申請書) mà bạn nhận được cùng với Giấy chứng nhận đóng góp hoặc tải về từ trang web của địa phương. Sau đó, gửi mẫu đơn này cùng với bản sao Thẻ My Number (マイナンバーカード My Number Card) và giấy tờ tùy thân (ví dụ: thẻ cư trú Zairyu Card) về địa phương bạn đã đóng góp. Hạn chót nộp thường là ngày 10 tháng 1 của năm tiếp theo sau năm đóng góp. Nếu thành công, việc giảm trừ thuế sẽ được thực hiện tự động thông qua thuế thị dân của năm sau, bạn không cần làm thêm bất kỳ thủ tục nào.
- 2. Nộp tờ khai thuế cuối năm (確定申告 Kakutei Shinkoku): Phương pháp này áp dụng cho những người đóng góp cho hơn 5 địa phương khác nhau, hoặc những người đã phải nộp Kakutei Shinkoku vì các lý do khác (ví dụ: có nhiều nguồn thu nhập, kinh doanh tự do, hoặc có các khoản khấu trừ phức tạp).
Khi nộp Kakutei Shinkoku, bạn cần đính kèm tất cả các Giấy chứng nhận đóng góp Furusato Nozei mà bạn đã nhận được. Phần giảm trừ thuế sẽ được áp dụng cho cả thuế thu nhập và thuế thị dân. Thời gian nộp Kakutei Shinkoku thường từ giữa tháng 2 đến giữa tháng 3 của năm tiếp theo sau năm đóng góp. Nếu bạn đã nộp One-Stop cho một số địa phương nhưng tổng số địa phương vượt quá 5, hoặc bạn quyết định nộp Kakutei Shinkoku, thì tất cả các đơn One-Stop đã nộp trước đó sẽ bị vô hiệu hóa, và bạn phải kê khai lại tất cả các khoản đóng góp Furusato Nozei trong Kakutei Shinkoku của mình.
Lưu ý quan trọng khi tham gia Furusato Nozei
Để đảm bảo trải nghiệm Furusato Nozei suôn sẻ và hiệu quả, hãy lưu ý một số điểm sau:
Đầu tiên, hãy lập kế hoạch đóng góp từ sớm trong năm. Mặc dù bạn có thể đóng góp bất cứ lúc nào trong năm tài chính (từ ngày 1 tháng 1 đến ngày 31 tháng 12), việc đóng góp quá sát cuối năm có thể khiến quà tặng và chứng nhận đóng góp đến chậm, ảnh hưởng đến thời gian làm thủ tục giảm trừ thuế. Đặc biệt, các sản phẩm phổ biến có thể hết hàng nhanh chóng.
Thứ hai, kiểm tra kỹ thông tin cá nhân và địa chỉ nhận hàng. Đảm bảo tên, địa chỉ, số điện thoại của bạn trên đơn hàng trùng khớp với thông tin trên thẻ cư trú Zairyu Card để tránh nhầm lẫn trong quá trình giao hàng và xử lý chứng nhận.
Thứ ba, cẩn thận với thời gian giao hàng của quà tặng. Một số sản phẩm tươi sống hoặc theo mùa có thể có thời gian giao hàng cố định hoặc kéo dài. Hãy đọc kỹ thông tin trên trang sản phẩm để tránh bất ngờ.
Cuối cùng, hãy giữ tất cả các Giấy chứng nhận đóng góp (寄付金受領証明書) một cách cẩn thận. Đây là bằng chứng duy nhất để bạn làm thủ tục giảm trừ thuế. Nếu mất, việc xin cấp lại có thể mất thời gian và phức tạp.
Câu hỏi thường gặp
Tôi có thể đóng góp cho bao nhiêu địa phương trong một năm?
Bạn có thể đóng góp cho bao nhiêu địa phương tùy thích. Tuy nhiên, nếu bạn muốn sử dụng Hệ thống ngoại lệ đặc biệt One-Stop (ワンストップ特例制度) để đơn giản hóa thủ tục giảm trừ thuế, bạn chỉ nên đóng góp cho tối đa 5 địa phương khác nhau trong một năm. Nếu đóng góp cho 6 địa phương trở lên, bạn bắt buộc phải nộp tờ khai thuế cuối năm (確定申告 Kakutei Shinkoku) để được giảm trừ thuế cho tất cả các khoản đóng góp.
Tôi có cần phải là công dân Nhật Bản để tham gia Furusato Nozei không?
Không, bạn không cần phải là công dân Nhật Bản. Bất kỳ ai đang sinh sống và làm việc tại Nhật Bản, có thu nhập và đóng thuế thu nhập, thuế thị dân đều có thể tham gia Furusato Nozei. Điều kiện quan trọng là bạn phải có nghĩa vụ đóng thuế tại Nhật Bản và có địa chỉ cư trú hợp lệ để nhận quà tặng và chứng nhận đóng góp.
Nếu tôi chuyển nơi ở trong năm, điều đó có ảnh hưởng đến Furusato Nozei không?
Nếu bạn chuyển nơi ở trong năm, đặc biệt là trước khi nộp đơn xin One-Stop hoặc Kakutei Shinkoku, bạn cần cập nhật địa chỉ của mình. Đối với One-Stop, nếu bạn đã nộp đơn nhưng sau đó chuyển nhà, bạn cần thông báo địa chỉ mới cho địa phương đã nhận đóng góp. Nếu bạn nộp Kakutei Shinkoku, địa chỉ trên tờ khai thuế phải là địa chỉ hiện tại của bạn. Việc thay đổi địa chỉ không ảnh hưởng đến giới hạn đóng góp của bạn, nhưng có thể ảnh hưởng đến địa phương nơi bạn đóng thuế thị dân cho năm tiếp theo.
