Furusato Nozei là hệ thống quyên góp thuế cho các địa phương ở Nhật, giúp bạn nhận lại đặc sản và được khấu trừ phần lớn số tiền quyên góp vào thuế thu nhập và thuế cư trú, chỉ mất 2.000 yên thực tế. Bất kỳ ai đóng thuế thu nhập và thuế cư trú tại Nhật đều có thể tham gia để tiết kiệm chi phí sinh hoạt và ủng hộ các vùng miền.
Furusato Nozei là gì và lợi ích ra sao?
Furusato Nozei (ふるさと納税), thường được gọi là "thuế quê hương", là một hệ thống độc đáo của Nhật Bản cho phép người dân quyên góp một phần thuế của mình cho bất kỳ địa phương nào trên khắp cả nước, không nhất thiết phải là nơi mình sinh ra hay đang sinh sống. Mục đích chính của hệ thống này là hỗ trợ các địa phương gặp khó khăn về tài chính, đồng thời khuyến khích sự phát triển kinh tế vùng miền. Đổi lại, người quyên góp sẽ nhận được những món quà đặc sản (返礼品 - henreihin) từ địa phương đó, và quan trọng nhất là được khấu trừ phần lớn số tiền đã quyên góp vào thuế thu nhập cá nhân (所得税 - shotokuzei) và thuế cư trú (住民税 - juminzei) của mình. Về cơ bản, bạn chỉ phải bỏ ra 2.000 yên tiền túi cho mỗi năm tham gia, bất kể số tiền quyên góp là bao nhiêu (trong hạn mức cho phép), và nhận về những món quà có giá trị tương đương hoặc hơn rất nhiều.
Ai có thể tham gia và cách tính hạn mức quyên góp
Bất kỳ ai đang có thu nhập và đóng thuế thu nhập cá nhân cùng thuế cư trú tại Nhật Bản đều có thể tham gia Furusato Nozei, bao gồm cả người nước ngoài đang sinh sống và làm việc hợp pháp tại đây. Điều quan trọng nhất trước khi tham gia là phải xác định "hạn mức quyên góp" của mình. Đây là số tiền tối đa bạn có thể quyên góp để được khấu trừ thuế, và chỉ phải trả 2.000 yên tiền túi. Nếu quyên góp vượt quá hạn mức này, phần vượt sẽ không được khấu trừ thuế và bạn sẽ phải trả toàn bộ số tiền đó.
- Hạn mức quyên góp phụ thuộc vào tổng thu nhập chịu thuế, số người phụ thuộc trong gia đình (vợ/chồng, con cái) và các khoản khấu trừ thuế khác của bạn.
- Thông thường, hạn mức này sẽ dao động khoảng 10% tổng thu nhập chịu thuế của bạn. Ví dụ, nếu bạn có thu nhập chịu thuế là 3 triệu yên, hạn mức có thể khoảng 20.000 – 30.000 yên.
- Để tính toán chính xác nhất, bạn nên sử dụng các công cụ tính toán trực tuyến (シミュレーター - simulator) có sẵn trên các trang web Furusato Nozei lớn như Furusato Choice (ふるさとチョイス), Rakuten Furusato Nozei (楽天ふるさと納税) hoặc Satofull (さとふる). Các công cụ này sẽ yêu cầu bạn nhập thông tin về thu nhập dự kiến năm 2026, tình trạng hôn nhân, số con cái và các khoản khấu trừ khác để đưa ra con số ước tính.
- Bạn cũng có thể tham khảo bảng hạn mức ước tính theo thu nhập hàng năm trên các trang web này. Tuy nhiên, hãy nhớ rằng đây chỉ là con số tham khảo và có thể thay đổi tùy thuộc vào tình hình thuế cụ thể của mỗi cá nhân.
Hướng dẫn các bước thực hiện Furusato Nozei
Quá trình tham gia Furusato Nozei khá đơn giản và có thể thực hiện hoàn toàn trực tuyến. Dưới đây là các bước cơ bản bạn cần làm trong năm 2026:
- Bước 1: Tính toán hạn mức quyên góp. Sử dụng các công cụ trực tuyến để xác định số tiền tối đa bạn có thể quyên góp mà vẫn nhận được ưu đãi thuế tối đa.
- Bước 2: Chọn địa phương và quà tặng. Truy cập các trang web Furusato Nozei phổ biến như Furusato Choice, Rakuten Furusato Nozei, Satofull. Duyệt qua hàng ngàn món quà đặc sản từ các địa phương khác nhau, từ thực phẩm tươi sống (thịt bò Wagyu, hải sản, trái cây), đồ gia dụng, vé du lịch, đến các sản phẩm thủ công mỹ nghệ. Bạn có thể tìm kiếm theo loại quà, địa phương hoặc số tiền quyên góp.
- Bước 3: Thực hiện quyên góp. Sau khi chọn được quà tặng ưng ý, bạn sẽ tiến hành quyên góp trực tuyến. Hầu hết các trang web đều hỗ trợ thanh toán bằng thẻ tín dụng, chuyển khoản ngân hàng hoặc các phương thức thanh toán điện tử khác. Đảm bảo rằng bạn đã kiểm tra kỹ thông tin địa chỉ nhận quà và thông tin cá nhân.
- Bước 4: Nhận quà và giấy chứng nhận. Sau khi quyên góp, bạn sẽ nhận được quà tặng từ địa phương trong vài tuần hoặc vài tháng tùy loại quà. Quan trọng hơn, bạn sẽ nhận được "Giấy chứng nhận quyên góp" (寄附金受領証明書 - kifu kin juryo shomeisho) qua đường bưu điện. Giấy này là bằng chứng để bạn làm thủ tục khấu trừ thuế sau này, vì vậy hãy giữ nó thật cẩn thận.
Hai cách để nhận ưu đãi thuế: One-Stop và Khai báo thuế
Để được khấu trừ thuế sau khi quyên góp, bạn có hai lựa chọn chính, tùy thuộc vào số lượng địa phương bạn đã quyên góp và việc bạn có cần khai báo thuế thu nhập cá nhân vì các lý do khác hay không:
- Hệ thống miễn trừ đặc biệt One-Stop (ワンストップ特例制度):
- Điều kiện áp dụng: Bạn chỉ quyên góp cho tối đa 5 địa phương khác nhau trong một năm và không cần phải nộp tờ khai thuế thu nhập cá nhân (確定申告 - kakutei shinkoku) vì bất kỳ lý do nào khác (ví dụ: không có thu nhập ngoài lương, không có các khoản khấu trừ y tế lớn).
- Cách thực hiện: Sau khi nhận được Giấy chứng nhận quyên góp, bạn sẽ điền vào "Đơn xin miễn trừ đặc biệt One-Stop" (寄附金税額控除に係る申告特例申請書) mà địa phương gửi kèm hoặc có thể tải về từ website. Kèm theo đơn này là bản sao thẻ My Number (マイナンバーカード) và giấy tờ tùy thân (ví dụ: bằng lái xe, hộ chiếu). Bạn phải gửi hồ sơ này đến từng địa phương đã quyên góp trước ngày 10 tháng 1 của năm tiếp theo (ví dụ: cho các khoản quyên góp năm 2026, hạn chót là 10/1/2027). Ưu đãi thuế sẽ được áp dụng trực tiếp vào thuế cư trú của bạn.
- Khai báo thuế thu nhập cá nhân (確定申告):
- Điều kiện áp dụng: Bạn quyên góp cho từ 6 địa phương trở lên, hoặc bạn đã phải nộp tờ khai thuế thu nhập cá nhân vì các lý do khác (ví dụ: có nhiều nguồn thu nhập, tự kinh doanh, có các khoản khấu trừ y tế lớn, mua nhà vay vốn).
- Cách thực hiện: Bạn sẽ tổng hợp tất cả các Giấy chứng nhận quyên góp và điền thông tin vào tờ khai thuế thu nhập cá nhân của mình. Sau đó, nộp tờ khai này cùng các giấy tờ liên quan tại cục thuế địa phương (税務署 - zeimusho) trong thời gian quy định (thường là từ 16 tháng 2 đến 15 tháng 3 của năm tiếp theo). Ưu đãi thuế sẽ được áp dụng cho cả thuế thu nhập cá nhân (hoàn trả hoặc giảm số thuế phải nộp) và thuế cư trú.
Lưu ý quan trọng cho người Việt khi tham gia Furusato Nozei
Để việc tham gia Furusato Nozei năm 2026 diễn ra suôn sẻ và hiệu quả, người Việt tại Nhật Bản cần lưu ý một số điểm sau:
- Ngôn ngữ: Hầu hết các trang web Furusato Nozei và tài liệu liên quan đều bằng tiếng Nhật. Nếu bạn chưa tự tin với tiếng Nhật, hãy sử dụng các công cụ dịch thuật hoặc nhờ bạn bè, đồng nghiệp hỗ trợ.
- Kiểm tra kỹ hạn mức: Luôn ưu tiên tính toán chính xác hạn mức quyên góp của mình. Nếu không chắc chắn, hãy chọn số tiền quyên góp thấp hơn hạn mức ước tính để tránh rủi ro phải trả thêm tiền.
- Giữ gìn giấy tờ cẩn thận: Giấy chứng nhận quyên góp (寄附金受領証明書) là tài liệu cực kỳ quan trọng. Hãy cất giữ cẩn thận cho đến khi hoàn tất thủ tục khấu trừ thuế.
- Thời gian xử lý quà tặng: Một số quà tặng đặc sản, đặc biệt là nông sản theo mùa, có thể mất vài tháng để giao đến. Hãy kiểm tra thời gian giao hàng dự kiến trên trang web quyên góp.
- Năm tính thuế: Các khoản quyên góp bạn thực hiện trong năm dương lịch 2026 (từ 1/1/2026 đến 31/12/2026) sẽ được áp dụng cho việc khấu trừ thuế thu nhập cá nhân và thuế cư trú của năm 2026, và bạn sẽ làm thủ tục vào đầu năm 2027.
- Thay đổi địa chỉ: Nếu bạn chuyển nơi ở sau khi đã quyên góp và muốn sử dụng hệ thống One-Stop, bạn cần thông báo địa chỉ mới cho các địa phương đã quyên góp để đảm bảo giấy tờ được gửi đến đúng nơi và thủ tục được xử lý chính xác.
Câu hỏi thường gặp
Tôi có thể quyên góp bao nhiêu lần trong một năm thông qua Furusato Nozei?
Bạn không bị giới hạn số lần quyên góp trong một năm. Tuy nhiên, số lượng địa phương bạn quyên góp sẽ ảnh hưởng đến phương pháp nhận ưu đãi thuế. Nếu quyên góp cho tối đa 5 địa phương, bạn có thể sử dụng hệ thống One-Stop đơn giản hơn. Nếu từ 6 địa phương trở lên, bạn bắt buộc phải làm thủ tục khai báo thuế thu nhập cá nhân (確定申告).
Tôi có cần phải là công dân Nhật Bản để tham gia Furusato Nozei không?
Không. Bất kỳ ai có thu nhập và đóng thuế thu nhập cá nhân (所得税) và thuế cư trú (住民税) tại Nhật Bản đều có thể tham gia Furusato Nozei, bao gồm cả người nước ngoài có visa hợp lệ và đang sinh sống, làm việc tại Nhật.
Nếu tôi chuyển nơi ở trong năm, Furusato Nozei có bị ảnh hưởng không?
Có. Thuế cư trú được tính dựa trên địa chỉ bạn sống vào ngày 1 tháng 1 của năm đó. Nếu bạn sử dụng hệ thống One-Stop và chuyển địa chỉ sau khi nộp đơn, bạn cần thông báo địa chỉ mới cho các địa phương đã quyên góp. Nếu bạn khai báo thuế thu nhập cá nhân, bạn sẽ nộp tại cục thuế của địa chỉ mới vào thời điểm khai báo.
