Bảo hiểm Y tế Quốc dân (Kokuho) là hệ thống bắt buộc tại Nhật, giúp chi trả 70% chi phí khám chữa bệnh cho người không thuộc bảo hiểm xã hội. Bạn cần đăng ký tại văn phòng hành chính địa phương ngay khi chuyển đến để đảm bảo quyền lợi và tránh phát sinh phí phạt.
1. Bảo hiểm Y tế Quốc dân (Kokuho) là gì?
Bảo hiểm Y tế Quốc dân, hay Kokumin Kenko Hoken (gọi tắt là Kokuho), là một trong những trụ cột của hệ thống an sinh xã hội tại Nhật Bản. Đây là bảo hiểm y tế bắt buộc dành cho tất cả cư dân tại Nhật Bản, bao gồm cả người nước ngoài, những người không tham gia hệ thống bảo hiểm xã hội của công ty (Shakai Hoken). Mục đích chính của Kokuho là giảm gánh nặng tài chính cho người dân khi cần khám chữa bệnh, giúp mọi người dễ dàng tiếp cận các dịch vụ y tế cần thiết. Khi tham gia Kokuho, người bệnh chỉ phải chi trả 30% tổng chi phí y tế tại các cơ sở khám chữa bệnh được công nhận, phần còn lại 70% sẽ do bảo hiểm chi trả. Hệ thống này đảm bảo rằng dù bạn là sinh viên, người tự kinh doanh, người làm bán thời gian không đủ điều kiện Shakai Hoken, hay người thất nghiệp, bạn đều có quyền được chăm sóc sức khỏe với chi phí hợp lý. Mặc dù các quy định cơ bản của Kokuho ổn định qua các năm, mức phí và một số điều chỉnh nhỏ có thể thay đổi hàng năm, do đó việc cập nhật thông tin từ chính quyền địa phương là rất quan trọng, đặc biệt là trong năm 2026.
2. Đối tượng tham gia và Thủ tục đăng ký Kokuho
Sau khi hoàn tất thủ tục, bạn sẽ nhận được thẻ bảo hiểm y tế (Hoken Sho) qua đường bưu điện hoặc ngay tại quầy. Thẻ này là bằng chứng bạn đã tham gia Kokuho và cần được xuất trình mỗi khi bạn đi khám bệnh.
- Thẻ cư trú (Zairyu Card) của bạn và các thành viên gia đình (nếu đăng ký chung).
- Giấy thông báo chuyển đến (Tennyu Todoke) hoặc Giấy chứng nhận cư trú (Juminhyo) (nếu mới chuyển đến).
- Hộ chiếu (đôi khi được yêu cầu).
- Giấy chứng nhận nghỉ việc hoặc giấy xác nhận thôi việc (Rishoku Hyo) nếu bạn vừa nghỉ việc.
- Thẻ My Number hoặc giấy thông báo My Number (My Number Tsuuchi Card).
3. Cách tính phí bảo hiểm và Phương thức thanh toán
Việc thanh toán phí Kokuho đúng hạn là vô cùng quan trọng. Nếu bạn chậm trễ hoặc không thanh toán, bạn có thể bị mất quyền lợi bảo hiểm, chỉ nhận được thẻ bảo hiểm có thời hạn ngắn, và thậm chí bị truy thu phí kèm theo các khoản phí phạt. Trong trường hợp khó khăn tài chính, bạn nên liên hệ ngay với văn phòng hành chính địa phương để được tư vấn về các chương trình miễn giảm phí hoặc hỗ trợ thanh toán.
- Phiếu thanh toán (Nofu Sho): Các phiếu này sẽ được gửi đến địa chỉ nhà bạn. Bạn có thể mang phiếu đến các cửa hàng tiện lợi (konbini), ngân hàng, hoặc bưu điện để thanh toán.
- Trừ tự động từ tài khoản ngân hàng (Kouza Furikae): Đây là phương thức tiện lợi nhất. Bạn cần đăng ký tại ngân hàng hoặc văn phòng hành chính địa phương để ủy quyền cho họ tự động trừ tiền từ tài khoản của bạn vào ngày thanh toán.
- Thẻ tín dụng: Một số địa phương cho phép thanh toán Kokuho bằng thẻ tín dụng thông qua cổng thanh toán trực tuyến.
4. Quyền lợi và những điểm cần lưu ý khi sử dụng Kokuho
Để sử dụng Kokuho hiệu quả, bạn cần luôn mang theo thẻ bảo hiểm (Hoken Sho) khi đi khám bệnh. Nếu bạn đổi địa chỉ, đổi tên, hoặc có bất kỳ thay đổi nào về tình trạng cư trú hay công việc, hãy thông báo ngay cho văn phòng hành chính địa phương để cập nhật thông tin. Việc này giúp đảm bảo bạn luôn nhận được quyền lợi bảo hiểm đầy đủ và tránh các rắc rối không đáng có.
- Khám sức khỏe định kỳ không liên quan đến bệnh tật.
- Tiêm chủng không bắt buộc.
- Phẫu thuật thẩm mỹ, chỉnh nha (trừ trường hợp y tế bắt buộc).
- Sinh con (như đã nói ở trên, có trợ cấp riêng).
- Tai nạn lao động hoặc bệnh nghề nghiệp (được chi trả bởi bảo hiểm tai nạn lao động – Rosai Hoken).
- Chi phí giường bệnh đặc biệt, phòng riêng tại bệnh viện.
5. Tóm tắt và Lời khuyên
Bảo hiểm Y tế Quốc dân (Kokuho) là một phần không thể thiếu trong cuộc sống tại Nhật Bản, đặc biệt đối với cộng đồng người Việt không thuộc diện bảo hiểm xã hội của công ty. Việc hiểu rõ về Kokuho, từ thủ tục đăng ký, cách tính phí cho đến các quyền lợi và nghĩa vụ, sẽ giúp bạn an tâm hơn khi sinh sống và làm việc tại đây. Đừng trì hoãn việc đăng ký ngay khi bạn đủ điều kiện và luôn giữ liên lạc với chính quyền địa phương để cập nhật những thông tin mới nhất về Kokuho, đặc biệt là các điều chỉnh có thể có trong năm 2026. Sức khỏe là tài sản quý giá nhất, và Kokuho chính là tấm lưới an toàn giúp bạn bảo vệ tài sản đó tại xứ sở hoa anh đào.
Câu hỏi thường gặp
Tôi là sinh viên quốc tế, có cần tham gia Bảo hiểm Y tế Quốc dân (Kokuho) không?
Có, nếu bạn là sinh viên quốc tế và không tham gia Bảo hiểm Xã hội (Shakai Hoken) của một công ty, bạn bắt buộc phải tham gia Kokuho. Đây là yêu cầu pháp lý đối với tất cả cư dân tại Nhật Bản để đảm bảo bạn có thể tiếp cận các dịch vụ y tế khi cần.
Nếu tôi quên đóng phí Kokuho thì hậu quả sẽ như thế nào?
Nếu bạn quên hoặc chậm trễ đóng phí Kokuho, bạn có thể bị mất quyền lợi bảo hiểm, nghĩa là bạn sẽ phải tự chi trả toàn bộ chi phí y tế khi đi khám bệnh. Bạn cũng có thể chỉ nhận được thẻ bảo hiểm có thời hạn ngắn, bị truy thu phí kèm theo phí phạt, và trong trường hợp nghiêm trọng, tài sản của bạn có thể bị tịch biên. Hãy liên hệ ngay với văn phòng hành chính địa phương nếu bạn gặp khó khăn trong việc thanh toán.
Bảo hiểm Y tế Quốc dân có chi trả cho việc khám thai và sinh con không?
Kokuho không chi trả trực tiếp cho chi phí khám thai và sinh con không bệnh lý. Tuy nhiên, Kokuho cung cấp một khoản trợ cấp sinh con (Shussan Ikuiji Ichijikin), thường là 420.000 yên cho mỗi lần sinh, để hỗ trợ chi phí này. Một số dịch vụ khám thai cụ thể có thể được chi trả một phần tùy theo quy định của địa phương và loại hình dịch vụ.
