Bắt đầu làm vlog chia sẻ cuộc sống ở Nhật

Nhiều người Việt ở Nhật quay video kể chuyện đi làm thêm, nấu ăn ký túc xá, hay đi mua sắm ở combini rồi đăng lên YouTube, TikTok mà không nghĩ nhiều đến visa hay thuế — cho đến khi kênh bắt đầu có tiền quảng cáo đổ về.

Câu hỏi không phải là "có được làm vlog không" (dĩ nhiên là được), mà là: khi nào hoạt động đó vượt khỏi phạm vi tư cách lưu trú hiện tại, khi nào phải khai thuế, và khi nào một video review sản phẩm miễn phí trở thành vi phạm quảng cáo.

Bài này gỡ từng lớp: điều kiện visa, ngưỡng thu nhập chịu thuế, quy tắc gắn nhãn PR, và những con số cụ thể áp dụng cho năm 2026 — để bạn bắt đầu kênh mà không phải lo ngay ngáy về giấy tờ.

Tóm tắt nhanh

• Đăng vlog thỉnh thoảng không cần xin phép gì thêm, nhưng khi kênh có thu nhập ổn định và đăng đều đặn, người giữ visa du học/gia đình lưu trú/kỹ thuật-tri thức nhân văn nên chủ động hỏi Cục xuất nhập cảnh về giấy phép hoạt động ngoài tư cách lưu trú (資格外活動許可)
• Thu nhập phụ từ quảng cáo/tài trợ vượt 20 vạn yên/năm (với người làm công ăn lương) phải khai thuế xác định; hạn nộp hồ sơ thuế năm 2025 là 16/2 - 16/3/2026
• Từ năm tính thuế 2026, khấu trừ cơ bản thuế thu nhập cá nhân tiếp tục tăng thêm 4 vạn yên cho người tổng thu nhập ≤23.5 triệu yên, có hiệu lực chính thức từ 1/12/2026
• Mọi nội dung nhận tài trợ/sản phẩm miễn phí bắt buộc ghi rõ PR/広告/プロモーション theo quy định chống stealth marketing có hiệu lực từ 1/10/2023
• Nếu doanh thu tiến gần 10 triệu yên/năm, cần tìm hiểu chế độ Invoice và mốc 30/9/2026 của biện pháp giảm nhẹ 2-wari tokurei

Vlog là gì trong mắt luật Nhật, và vì sao không đơn giản như "cứ quay là được"

Về mặt nội dung, không ai cấm bạn cầm điện thoại quay lại một ngày đi làm thêm ở combini, một buổi nấu cơm Việt trong ký túc xá, hay cảnh xếp hàng mua vé Shinkansen. Đó là quyền tự do biểu đạt, không liên quan gì đến tư cách lưu trú (在留資格). Vấn đề phát sinh khi video đó bắt đầu SINH RA THU NHẬP — qua quảng cáo tự động của YouTube (AdSense), qua hợp đồng tài trợ với nhãn hàng, qua link affiliate, hoặc qua donate/super chat.

Cục xuất nhập cảnh và lưu trú Nhật Bản (出入国在留管理庁, thường viết tắt là 入管 - Nyukan) không quản lý bạn quay video gì, mà quản lý việc BẠN CÓ HOẠT ĐỘNG NGOÀI PHẠM VI TƯ CÁCH LƯU TRÚ ĐƯỢC CẤP HAY KHÔNG. Tư cách lưu trú của bạn (du học, kỹ thuật/tri thức nhân văn/nghiệp vụ quốc tế, gia đình lưu trú, kỹ năng đặc định...) quy định rõ phạm vi hoạt động được phép. Kiếm tiền từ nội dung số không nằm trong phạm vi mặc định của hầu hết các loại visa này, trừ visa có mục đích kinh doanh hoặc tự do nghề nghiệp rõ ràng.

Thông tin xác minh và các mốc cần nhớ

• Thông tin xác minh: 06/07/2026
• Ngưỡng khai thuế thu nhập phụ: Trên 20 vạn yên/năm (với người làm công ăn lương)
• Hạn khai thuế thu nhập 2025: 16/2/2026 - 16/3/2026
• Giới hạn giờ làm giấy phép bao quát: Tối đa 28 giờ/tuần
• Khấu trừ cơ bản 2026 (thu nhập ≤23.5 triệu yên): Tăng thêm 4 vạn yên, hiệu lực từ 1/12/2026
• Hiệu lực quy định chống stealth marketing: Từ 1/10/2023 (vẫn áp dụng đến 2026)
• Ngưỡng miễn thuế tiêu dùng: Doanh thu kỳ cơ sở ≤10 triệu yên
• Hạn biện pháp giảm nhẹ 2-wari tokurei: Đến hết kỳ tính thuế có ngày 30/9/2026

Visa nào cần lưu ý gì khi kiếm tiền từ vlog

Không phải ai cũng ở cùng một tình huống pháp lý. Dưới đây là những nhóm visa phổ biến trong cộng đồng người Việt ở Nhật và điểm cần lưu ý riêng cho từng nhóm.

• Visa du học (留学): mặc định không được làm việc có thu nhập, trừ khi đã xin giấy phép hoạt động ngoài tư cách lưu trú dạng bao quát (資格外活動許可 - 包括許可), giới hạn tối đa 28 giờ/tuần tính CHUNG cho tất cả công việc (bao gồm cả làm thêm ở quán ăn, cửa hàng tiện lợi lẫn thời gian quay dựng vlog nếu bị tính là lao động). Nếu kênh của bạn phát triển đến mức ký hợp đồng quảng cáo dài hạn hoặc nhận lương cố định hàng tháng từ MCN, bản chất công việc gần với hợp đồng ủy thác/khoán việc (委任・請負) — trường hợp này Nyukan có thể yêu cầu xin giấy phép cá biệt (個別許可) thay vì bao quát
• Visa gia đình lưu trú (家族滞在): tương tự du học sinh, cần giấy phép bao quát và cũng bị giới hạn 28 giờ/tuần. Nhiều vợ/chồng đi theo diện này làm vlog về đời sống gia đình ở Nhật — đây là nhóm dễ bị bỏ sót nhất vì hay nghĩ 'mình không đi làm thì không cần xin phép gì'
• Visa kỹ thuật/tri thức nhân văn/nghiệp vụ quốc tế (技術・人文知識・国際業務): về nguyên tắc chỉ được làm công việc đúng với nội dung đã đăng ký khi xin visa (ví dụ kỹ sư IT, phiên dịch, marketing). Làm vlog kiếm tiền ngoài giờ hành chính là hoạt động NGOÀI PHẠM VI tư cách lưu trú này, dù không giới hạn 28 giờ/tuần như visa du học nhưng vẫn cần xin phép riêng (thường là giấy phép cá biệt) nếu có ý định làm thường xuyên và có thu nhập
• Vĩnh trú (永住) và vợ/chồng người Nhật (日本人の配偶者等): về cơ bản không bị giới hạn hoạt động nghề nghiệp, có thể làm vlog kiếm tiền tự do như công dân, không cần xin giấy phép hoạt động ngoài tư cách lưu trú
• Kỹ năng đặc định (特定技能): chỉ được làm đúng ngành nghề đã đăng ký (điều dưỡng, xây dựng, chế biến thực phẩm...), việc kiếm tiền từ vlog cần được xem như hoạt động phụ và nên hỏi rõ nghiệp đoàn quản lý (登録支援機関) hoặc trực tiếp Nyukan trước khi triển khai quy mô lớn

Quy trình bắt đầu vlog đúng cách — từng bước cụ thể

1. Xác định rõ tư cách lưu trú hiện tại và đọc kỹ điều kiện đi kèm: Kiểm tra thẻ lưu trú (在留カード) và giấy tờ cấp visa để biết chính xác loại tư cách lưu trú, thời hạn còn lại, và có đang giữ giấy phép hoạt động ngoài tư cách lưu trú (資格外活動許可) hay chưa. Nếu chưa chắc, mang thẻ lưu trú đến quầy tư vấn tại Cục xuất nhập cảnh khu vực để hỏi trực tiếp.
2. Bắt đầu quay và đăng nội dung ở giai đoạn chưa kiếm tiền: Giai đoạn xây kênh, chưa bật kiếm tiền (monetization) hoặc chưa nhận tài trợ, rủi ro pháp lý gần như không có. Đây là lúc để thử nghiệm nội dung, tìm phong cách, xây tệp người xem mà không phải lo về giấy phép.
3. Xin giấy phép hoạt động ngoài tư cách lưu trú trước khi bật kiếm tiền: Khi kênh sắp đủ điều kiện bật quảng cáo (YouTube Partner Program) hoặc chuẩn bị ký hợp đồng tài trợ đầu tiên, nộp đơn xin giấy phép bao quát (nếu là du học sinh/gia đình lưu trú, thường đã có sẵn khi nhập cảnh hoặc xin bổ sung tại Nyukan) hoặc giấy phép cá biệt nếu công việc mang tính hợp đồng dài hạn.
4. Mở sổ ghi chép thu nhập và chi phí ngay từ đầu: Dùng một file Excel hoặc sổ tay đơn giản ghi lại: ngày nhận tiền, nguồn (AdSense/tài trợ hãng nào/affiliate), số tiền, và các khoản chi phí liên quan (máy quay, mic, phần mềm dựng phim, tiền điện dùng cho dựng phim). Việc này giúp việc khai thuế sau này nhanh gọn và có bằng chứng chi phí hợp lệ để giảm trừ.
5. Theo dõi mốc 20 vạn yên/năm và chuẩn bị khai thuế xác định: Nếu bạn đang là nhân viên công ty (có nenmatsu chosei cuối năm) và thu nhập phụ từ vlog vượt 20 vạn yên trong năm, bạn cần khai thuế xác định (確定申告) riêng cho phần thu nhập tạp (雑所得) này tại văn phòng thuế (税務署) phụ trách nơi cư trú, trong khung 16/2 - 16/3 năm sau.
6. Gắn nhãn PR minh bạch cho mọi nội dung có tài trợ: Trước khi đăng bất kỳ video nào có nhận sản phẩm miễn phí, tiền tài trợ, hoặc ưu đãi đặc biệt từ nhãn hàng, thêm rõ chữ 'PR', '広告' hoặc 'プロモーション' ở tiêu đề, đầu video, hoặc phần mô tả nổi bật — không đặt ẩn trong phần chú thích dài.
7. Đánh giá lại khi doanh thu tiến gần các ngưỡng lớn: Khi doanh thu năm tiến gần 10 triệu yên, tìm hiểu về đăng ký Invoice (thuế tiêu dùng) và tham khảo ý kiến kế toán thuế (税理士 - zeirishi) để tối ưu nghĩa vụ thuế mà vẫn tuân thủ đúng quy định.

Bảng chi phí khởi đầu tham khảo cho một kênh vlog cơ bản

Những lỗi thường gặp khiến vlogger người Việt gặp rắc rối

• Đợi đến khi kênh đã lớn, có hợp đồng tài trợ giá trị cao mới nghĩ đến việc xin giấy phép — lúc này nếu bị phát hiện đã hoạt động một thời gian dài không phép, rủi ro khi gia hạn visa hoặc xin vĩnh trú sẽ cao hơn nhiều so với xin phép ngay từ đầu
• Không ghi nhãn PR rõ ràng vì sợ video 'trông kém tự nhiên' — đây chính xác là hành vi Cơ quan Người tiêu dùng đang giám sát chặt kể từ 2023, và nhãn hàng hợp tác với bạn (bên chịu trách nhiệm chính) có thể chấm dứt hợp đồng nếu phát hiện bạn không tuân thủ, ảnh hưởng uy tín cả hai bên
• Gộp lẫn thu nhập vlog vào tài khoản ngân hàng chung không tách bạch, khiến việc khai thuế cuối năm rối tung, khó chứng minh khoản nào là thu nhập chịu thuế, khoản nào là quà tặng cá nhân từ gia đình gửi sang
• Không lưu hợp đồng/email trao đổi với nhãn hàng tài trợ — khi cơ quan thuế hỏi nguồn gốc một khoản tiền chuyển vào tài khoản, không có giấy tờ chứng minh sẽ khó giải trình
• Nhầm lẫn giữa 'thu nhập tạp' (雑所得) và 'thu nhập kinh doanh' (事業所得) khi khai thuế — cách phân loại ảnh hưởng đến việc được khấu trừ lỗ (loss) hay không, nên hỏi kỹ nhân viên văn phòng thuế nếu thu nhập vlog đã trở thành nguồn thu chính

Mẹo thực tế cho người Việt mới bắt đầu

• Bắt đầu với nội dung không cần tài trợ trong 3-6 tháng đầu để vừa xây kênh, vừa có thời gian tìm hiểu và chuẩn bị giấy phép visa trước khi có thu nhập thực sự
• Tham gia các nhóm cộng đồng người Việt tại Nhật đã làm vlog lâu năm để hỏi kinh nghiệm thực tế xin giấy phép tại đúng chi cục Nyukan nơi bạn cư trú — quy trình xử lý có thể khác nhau đôi chút giữa các văn phòng địa phương
• Nếu thu nhập vlog chỉ là phụ, cân nhắc giữ ở mức dưới 20 vạn yên/năm trong giai đoạn đầu để tránh phức tạp hoá việc khai thuế, sau đó tăng dần khi đã nắm rõ quy trình
• Dùng ứng dụng quản lý sổ sách đơn giản (freee, Money Forward bản tiếng Nhật) để tự động phân loại thu chi, giảm bớt gánh nặng khi đến mùa khai thuế tháng 2-3
• Khi hợp tác với nhãn hàng Nhật, yêu cầu hợp đồng bằng văn bản (kể cả email xác nhận) ghi rõ khoản thù lao, sản phẩm nhận được, và có điều khoản về việc ai chịu trách nhiệm ghi nhãn quảng cáo — tránh tình huống nhãn hàng đùn đẩy trách nhiệm cho bạn khi có vấn đề phát sinh

Việc cần làm trước khi bắt đầu vlog kiếm tiền ở Nhật

1. Kiểm tra tư cách lưu trú hiện tại (visa du học, gia đình lưu trú, kỹ thuật/tri thức nhân văn...) có giới hạn giờ làm 28 tiếng/tuần hay không
2. Nếu dự định kiếm thu nhập đều đặn từ kênh, liên hệ Cục xuất nhập cảnh (出入国在留管理庁) hỏi rõ có cần xin 資格外活動許可 (bao quát hoặc cá biệt) không
3. Mở sổ ghi chép thu nhập quảng cáo (AdSense, tài trợ, affiliate) ngay từ đồng yên đầu tiên, đừng đợi cuối năm mới tổng hợp
4. Theo dõi mốc 20 vạn yên/năm thu nhập phụ (nếu đang là người làm công ăn lương) để biết có phải khai thuế xác định (確定申告) hay không
5. Gắn nhãn PR/広告/プロモーション rõ ràng, dễ nhận biết trên MỌI video có nhận sản phẩm hoặc tiền tài trợ, kể cả review 'khách quan'
6. Nếu doanh thu tiến gần 10 triệu yên/năm, tìm hiểu trước về đăng ký インボイス (Invoice) và mốc 30/9/2026 của biện pháp giảm nhẹ 2-wari tokurei
7. Lưu toàn bộ hợp đồng tài trợ, sao kê AdSense, hoá đơn chi phí thiết bị (máy quay, mic, dựng phim) để chứng minh chi phí khi khai thuế
8. Chuẩn bị hồ sơ khai thuế thu nhập 2025 trong khung 16/2 – 16/3/2026 nếu năm ngoái đã có thu nhập phụ vượt ngưỡng

Câu hỏi thường gặp

Người có visa du học ở Nhật làm vlog kiếm tiền có bị coi là làm thêm trái phép không?

Không tự động bị coi là trái phép, nhưng cũng không tự động được phép thoải mái. Nếu chỉ đăng video thỉnh thoảng, chưa có thu nhập ổn định thì rủi ro thấp. Nhưng khi kênh đã bật kiếm tiền, đăng đều đặn và có thu nhập lặp lại, Cục xuất nhập cảnh có thể xem đây là hoạt động phát sinh thu nhập ngoài tư cách lưu trú, cần giấy phép 資格外活動許可. Với du học sinh, giấy phép bao quát vốn đã có sẵn nhưng giới hạn 28 giờ/tuần — cần tự ước lượng thời gian quay dựng vlog có tính vào giới hạn này không, tốt nhất hỏi trực tiếp phòng quản lý lưu trú tại địa phương.

Thu nhập từ AdSense/tài trợ dưới 20 vạn yên/năm có phải khai thuế không?

Nếu bạn là người làm công ăn lương (có công ty đã khấu trừ thuế qua nenmatsu chosei) và tổng thu nhập phụ (miscellaneous income) trong năm dưới 20 vạn yên, về nguyên tắc không bắt buộc khai thuế thu nhập quốc gia riêng cho phần này. Nhưng lưu ý: quy định miễn 20 vạn yên chỉ áp dụng cho thuế thu nhập quốc gia (kokuzei), thuế cư trú (juminzei) vẫn yêu cầu khai báo tại địa phương dù thu nhập dưới mốc này. Nếu không chắc, tốt nhất vẫn khai đầy đủ tại văn phòng thuế (zeimusho) khu vực.

Mức khấu trừ cơ bản thuế thu nhập 2026 thay đổi thế nào so với 2025, có ảnh hưởng đến vlogger không?

Năm 2025 (khai đầu 2026), khấu trừ cơ bản đã tăng mạnh theo bậc thu nhập, ví dụ từ 48 vạn yên cũ lên 95 vạn yên với người thu nhập từ 132 vạn yên trở xuống. Từ năm tính thuế 2026 (áp dụng cho thu nhập phát sinh trong năm 2026, có hiệu lực chính thức từ 1/12/2026), mức khấu trừ cơ bản tiếp tục được nâng thêm 4 vạn yên cho người có tổng thu nhập từ 23.5 triệu yên trở xuống. Với vlogger có thu nhập phụ không lớn, đây là tin tốt vì phần thu nhập chịu thuế sẽ giảm đi tương ứng, nhưng lưu ý nenmatsu chosei tháng 11/2026 trở về trước chưa áp dụng mức mới này.

Nhận sản phẩm miễn phí để review có phải ghi PR không?

Có. Từ 1/10/2023, Luật ghi nhãn quà tặng và trình bày (景品表示法) do Cơ quan Người tiêu dùng (消費者庁) quản lý coi mọi nội dung có nhận lợi ích từ nhãn hàng (tiền, sản phẩm miễn phí, giảm giá đặc biệt) mà không công khai rõ là quảng cáo trá hình (stealth marketing) — vi phạm. Bạn phải ghi rõ 'PR', '広告' hoặc 'プロモーション' ở vị trí người xem dễ thấy ngay từ đầu video hoặc phần mô tả nổi bật, không phải giấu trong phần chú thích dài dòng. Vi phạm chủ yếu bị phạt phía doanh nghiệp quảng cáo, nhưng kênh của bạn có thể bị nền tảng gắn cờ hoặc mất hợp đồng nếu để xảy ra.

Vlogger có doanh thu gần 10 triệu yên có bắt buộc đăng ký Invoice (thuế tiêu dùng) không?

Không bắt buộc tuyệt đối, nhưng cần cân nhắc. Nếu doanh thu chịu thuế trong kỳ cơ sở (2 năm trước) từ 10 triệu yên trở xuống, bạn thuộc diện miễn nộp thuế tiêu dùng (免税事業者) và không bắt buộc đăng ký. Tuy nhiên nếu bạn hợp tác với công ty quảng cáo/MCN cần khấu trừ thuế đầu vào, họ có thể yêu cầu bạn là đơn vị phát hành hoá đơn hợp lệ (invoice). Biện pháp giảm nhẹ 2-wari tokurei (chỉ nộp 20% thuế) cho người mới đăng ký áp dụng đến hết kỳ tính thuế có ngày 30/9/2026, sau mốc này chi phí tuân thủ sẽ tăng lên, nên cân nhắc đăng ký sớm nếu doanh thu đang tiến gần ngưỡng.

Bài viết mang tính tổng hợp thông tin công khai tại thời điểm 06/07/2026, không thay thế tư vấn từ luật sư hành chính (gyoseishoshi), kế toán thuế (zeirishi) hoặc nhân viên tư vấn của Cục xuất nhập cảnh khi áp dụng vào trường hợp cá nhân cụ thể.